Сад сүресі — Аят 74

1. Сөздердің мағынасы:

• إِلَّا — «басқа», «бірақ» деген мағынадағы қосымша; бұл жерде періштелердің ішінен Ібілісті бөліп көрсету үшін қолданылған.
• إِبْلِيسَ — Ібіліс, яғни шайтанның өзі; ол періштелер қатарында болғанымен, шын мәнінде жыннан еді.
• اسْتَكْبَرَ — «тәкаппарлық танытты», «өзін жоғары санады» дегенді білдіреді. Яғни ол Аллаһтың әміріне бағынудан бас тартып, менменсінді.
• وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ — «және ол кәпірлерден болды». Мұнда «болды» дегені — оның тәкаппарлығы оны имансыздыққа, яғни күпірлікке апарғанын білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала періштелерге Адамға (ғ.с.) сәжде етуді бұйырған кезде, олардың барлығы бір ауыздан бұл әмірге бағынып, сәжде жасады. Тек Ібіліс қана бұл әмірге бағынбады. Ол сәжде етуден бас тартып, тәкаппарлық танытты, өзін Адамнан артық санады. Осы менмендігі мен Аллаһтың әміріне қарсы шығуы оны күпірлікке, яғни имансыздыққа жеткізді. Аллаһтың алдын ала білуінде ол кәпірлер қатарында еді. Демек, бұл аят Ібілістің періштелердің ішінен ерекшеленіп, бағынбауының себебі — оның жүрегіндегі тәкаппарлық пен менмендік екенін, ал бұл қасиеттің адамды күпірлікке дейін апаратынын ашық көрсетеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бағыну — иманның негізі: Періштелердің бір ауыздан сәжде жасауы — Аллаһтың әміріне толық бағынудың үлгісі. Мұсылман адам Аллаһтың әмірлеріне қарсылықсыз бағынуы керек.
• Тәкаппарлық — құлдыраудың басы: Ібілістің тағдыры тәкаппарлықтың адамды қандай қасіретке апаратынын көрсетеді. Менмендік пен өзін жоғары санау иманды жоюы мүмкін.
• Күпірлік тек сенімсіздік емес: Аллаһтың әміріне әдейі қарсы шығу да күпірлікке жатады. Сондықтан әрбір мұсылман өз іс-әрекетінде Аллаһтың разылығын көздеуі керек.
• Ислам — мойынсұну діні: Бұл аят Исламның мәні — Аллаһқа толық мойынсұну екенін еске салады. Бағыну арқылы адам жәннатқа, ал тәкаппарлық арқылы тозаққа баратынын ұғындырады.
• Құран — ғибрат көзі: Бұл оқиға Құранның әрбір аятында адамзат үшін үлкен сабақ бар екенін, оны оқып, ойланып, өмірде қолдану қажеттігін көрсетеді.