සූරා සාද් — ආයාත් 74

වචන අර්ථ:

• إِلَّا إِبْلِيسَ – නමුත් ඉබ්ලීස් (ෂෙයිතාන්) හැර.
• اسْتَكْبَرَ – උඩඟු විය, ආඩම්බර විය.
• وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ – ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන්ගෙන් කෙනෙකු විය.

අර්ථ විවරණය:

අල්ලාහ් තආලා ආදම් (අලයිහිස්සලාම්) මැවූ පසු, සියලුම මලායිකාවරුන්ට ඔහුට සුජූද් කරන ලෙස නියෝග කළේය. එම නියෝගයට අවනත වෙමින් සියලුම මලායිකාවරු එක්ව, කිසිදු ව්‍යතිරේකයකින් තොරව, පූර්ණ අවනතියෙන් හා කීකරුකමින් සුජූද් කළහ. නමුත් ඉබ්ලීස් (ෂෙයිතාන්) ඔවුන් අතරින් ව්‍යතිරේකයක් විය. ඔහු සුජූද් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළේ උඩඟුකම නිසාය. ඔහු තමා ආදම්ට වඩා උසස් යැයි සිතුවේය. ඔහුගේ මෙම උඩඟුකම නිසාම ඔහු අල්ලාහ්ගේ නියෝගය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෙකු බවට පත් විය. අල්ලාහ්ගේ දැනුම තුළ ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන්ගෙන් කෙනෙකු ලෙස සටහන් වී සිටියේය. මෙය ඔහුගේ අභ්‍යන්තර ස්වභාවය හෙළි කළේය — ඔහුගේ උඩඟුකම ඔහුව අවිශ්වාසයට හා අකීකරුකමට ගෙන ගියේය.

උපදේශනාත්මක පාඩම්:

• උඩඟුකම යනු ඉතා භයානක ගුණාංගයකි. එය මිනිසාව අල්ලාහ්ගේ නියෝගවලට අකීකරු වීමට හා ධර්මයෙන් ඉවතට ගෙන යාමට හේතු වේ. ඉබ්ලීස්ගේ උඩඟුකම ඔහුව ස්වර්ගයෙන් නෙරපා හැරීමට හේතු වූ ආකාරය අපට මෙයින් පෙනේ.
• අල්ලාහ්ට අවනත වීම හා ඔහුගේ නියෝග පිළිපැදීම සාර්ථකත්වයේ මාර්ගයයි. මලායිකාවරුන්ගේ කීකරුකම ඔවුන්ගේ ගෞරවය හා උසස් තත්ත්වය පෙන්නුම් කරයි.
• අල්ලාහ්ගේ දැනුම සර්වපරාශීයයි. ඔහු සෑම දෙයක්ම කල්තියා දනී. ඉබ්ලීස්ගේ අවිශ්වාසය අල්ලාහ්ගේ සදාකාලික දැනුම තුළ දැනටමත් සටහන් වී තිබුණි.
• මිනිසා තමා අනුන්ට වඩා උසස් යැයි සිතා උඩඟු නොවිය යුතුය. උඩඟුකම අල්ලාහ්ට අප්‍රිය වන අතර, එය මිනිසාව විනාශයට ගෙන යා හැකිය. නිහතමානීකම හා අල්ලාහ්ට යටත් වීම සැබෑ සාර්ථකත්වයේ මාර්ගයයි.