Сад сүресі — Аят 76

1. Сөздердің мағынасы:

• خَيْرٌ — жақсырақ, артық, қадірлірек.
• نَّارٍ — от.
• طِينٍ — балшық, топырақ.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Иблис (шайтан) Аллаһ Тағалаға қарсылық білдіріп, Адамға (ғ.с.) сажда жасаудан бас тартқан кездегі өзінше дәлел келтірген сөзі баяндалады. Ол: «Мен одан артықпын, өйткені Сен мені оттан жараттың, ал оны балшықтан жараттың», — деді. Иблис өзін Адамнан жоғары санап, оттан жаратылғанын балшықтан жаратылғаннан артық деп есептеді. Бұл — оның өз ойынан шыққан бос пайымдауы, себебі артықтық пен қадір-қасиет жаратылған нәрсенің тегіне қарап емес, Аллаһтың әміріне бағыну мен тақуалыққа қарап өлшенеді. Иблис осылайша өзін-өзі жоғары санап, тәкаппарлық танытты және Аллаһтың әміріне бағынбады. Шын мәнінде, от пен балшықтың арасындағы артықтықты белгілеу тек Аллаһтың құзырында, ал Ол Адамды ардақтап, оған сажда жасауды бұйырған еді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Тәкаппарлық — құлдыраудың басы. Иблис өзін артық санағаны үшін Аллаһтың рақымынан айырылды. Мұсылман адам тәкаппарлықтан аулақ болып, кішіпейілдік танытуы керек.
• Артықтық тегіне қарап емес, тақуалықпен өлшенеді. Адамның қадірі оның жаратылған затында емес, иманы мен ізгі амалдарында.
• Аллаһтың әміріне бағыну — бақыттың кілті. Иблис өз ойын Аллаһтың әмірінен жоғары қойды, ал мүмін адам Аллаһтың бұйрығын әрдайым алдыңғы орынға қоюы тиіс.
• Ислам — әділет пен теңдік діні. Аллаһтың алдында адамдар тегіне, түсіне, тіліне қарап емес, ізгі амалдарына қарап бағаланады. Бұл — барша адамзатты бірдей құрметтеуге шақыратын ұлы қағида.
• Құран — ғибратқа толы кітап. Бұл аят арқылы біз өткендердің қателігінен сабақ алып, өз жүрегімізді тәкаппарлықтан тазартуға тырысамыз.