سوره ص — آیه 83

معانی کلمات:

• مُخلَصین: کسانی که خداوند آنان را برای خود خالص کرده و از هرگونه شرک و گناه پاک گردانیده است؛ به فتح لام، به معنای برگزیدگان و پاکشدگان از سوی خداوند است.

تفسیر آیه:

در این بخش از سخنان ابلیس که در آیات پیشین آمده، او پس از آنکه سوگند یاد کرد که تمام بنیآدم را گمراه خواهد کرد، یک استثنا قائل میشود و میگوید: «مگر بندگان خالص و برگزیدهی تو از میان آنان». یعنی ابلیس اعتراف میکند که بر بندگانی که خداوند آنان را برای عبادت خود خالص کرده و از هرگونه آلودگی و وسوسه محافظت نموده، هیچ تسلطی ندارد. این بندگان، کسانی هستند که خداوند با لطف و رحمت خاص خود، دلهایشان را از شرک و نفاق پاک کرده و آنان را در مسیر هدایت و اخلاص ثابت قدم نگه داشته است. ابلیس میداند که اراده و قدرت او در برابر مشیت و حفظ الهی ناتوان است و تنها کسانی را میتواند گمراه کند که از حریم اخلاص خارج شده و به غیر خدا دل بستهاند.

فواید و درسهای آیه:

• اخلاص در دین، سپر محکمی در برابر وسوسههای شیطان است؛ هر که دل خود را خالص برای خدا کند، از گزند ابلیس در امان میماند.
• خداوند بندگان مخلص خود را ویژه میگرداند و آنان را از لغزشها و گمراهیها حفظ میکند؛ پس باید از خداوند بخواهیم که ما را در زمرهی این بندگان قرار دهد.
• این آیه امیدواری و انگیزه میدهد که با وجود دشمنی سرسخت ابلیس، راه نجات و رستگاری برای مؤمنان باز است و پیروزی نهایی از آنِ اهل اخلاص است.
• شناخت جایگاه والای بندگان مخلص، انسان را به تلاش برای پاکسازی نیت و عمل از هر شائبهای ترغیب میکند و محبت خداوند را در دل زنده میسازد.