Сад сүресі — Аят 83

1. Сөздердің мағынасы:

• إِلَّا — «басқа», «тек қана» дегенді білдіретін шектеу құралы.
• عِبَادَكَ — «Сенің құлдарың», яғни Аллаһқа шынайы құлшылық ететіндер.
• مِنْهُمُ — «олардың арасынан», адам баласының ішінен.
• الْمُخْلَصِينَ — «ықыласы тазартылғандар», Аллаһ тарапынан таңдалып, ықыласы шынайы болып, адасушылықтан сақталған құлдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Иблистің (шайтанның) Аллаһтың алдында айтқан сөзінің жалғасы. Ол адам баласын адастыруға ант етіп, бүкіл адамзатты азғыруға бел буды. Алайда ол өз сөзінде бір шектеу жасады: Аллаһтың Өзі таңдап, ықыласын тазартып, қорғаған шынайы құлдарын адастыра алмайтынын мойындады. Бұл — Аллаһтың рақымымен, хидаятымен және қорғауымен ғана адам шайтанның азғыруынан аман қала алатынын көрсетеді. Ықылас — яғни барлық істі тек Аллаһ үшін, шынайы ниетпен жасау — адамды шайтанның айла-амалынан сақтайтын ең берік қалқан. Аллаһ Өзінің шынайы құлдарын тек қорғап қана қоймай, олардың жүрегін иманға бекітіп, адасушылықтан сақтайды. Сондықтан бұл аят шайтанның күші шексіз емес екенін, оның әсері Аллаһтың рұқсатымен ғана жүретінін және ықыласты құлдарға оның зияны тимейтінін білдіреді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ықыластың құдіреті: Істі тек Аллаһ үшін жасау — шайтанның азғыруынан қорғайтын ең мықты қорғаныс. Ықылас жүректе орнықса, шайтанның айласы әлсірейді.
• Аллаһтың рақымына сүйену: Адам өз күшімен ғана шайтанды жеңе алмайды; Аллаһтың қорғауы мен рақымы қажет. Сондықтан әрдайым Аллаһтан сақтауын сұрау керек.
• Үміт пен сенім: Шайтан қанша күшті болса да, Аллаһтың шынайы құлдарына зиян тигізе алмайды. Бұл — әрбір мүмінге үлкен үміт пен сенім береді.
• Исламның әділдігі: Аллаһ ешкімді шайтанның азғыруына мәжбүрлемейді; кім шынайы ниетпен Аллаһқа бет бұрса, оған хидаят пен қорғау беріледі. Бұл — Исламның адамға деген мейірімділігі мен әділдігін көрсетеді.
• Құлшылықтағы шынайылық: Тек сыртқы амал емес, жүректегі шынайы ниет пен ықылас қана адамды Аллаһтың сүйікті құлына айналдырады. Бұл — әрбір мұсылманды ықыласты болуға шақыратын үлкен шақыру.