سوره زمر — آیه 69

معانی واژگان:

• أشرقت: روشن و تابان شد، نور افشاند.
• وضع الکتاب: کارنامههای اعمال نهاده شد (برای حسابرسی).
• الشهداء: گواهان؛ یعنی امت محمد (صلیاللهعلیهوسلم) که بر رسالت پیامبران پیشین گواهی میدهند.

تفسیر آیه:

در آن روز بزرگ رستاخیز، زمینِ محشر با نور پروردگارش روشن و تابان میشود؛ نوری که جلوهای از تجلی خداوند برای داوری میان بندگان است. آنگاه کارنامههای اعمال همه انسانها گشوده و در برابر دیدگان نهاده میشود تا حسابرسي آغاز گردد. پیامبران حاضر میشوند تا از امتهای خود پرسش شود که آیا رسالت را ابلاغ کردند و امتها چگونه پاسخ دادند. همچنین گواهان (یعنی امت محمد صلیاللهعلیهوسلم) فراخوانده میشوند تا بر رسالت پیامبران پیشین گواهی دهند، چنانکه اگر امتهای گذشته انکار کنند، این گواهان حجت را تمام میکنند. سرانجام، خداوند میان همه بندگان با عدالت کامل داوری میکند و هیچکس ستم نمیبیند؛ نه از ثواب کسی کاسته میشود و نه بر عقاب کسی افزوده میگردد، بلکه هر کس جزای دقیق کردار خویش را دریافت میکند.

فواید و پیامهای آیه:

• عدالت مطلق خداوند در روز قیامت، دلگرمیبخش مؤمنان است؛ زیرا هیچ عمل نیکی، حتی به اندازه ذرهای، نادیده نمیماند و هیچ ستمی بر کسی روا داشته نمیشود.
• روشن شدن زمین به نور پروردگار، نشانهای از عظمت و قدرت الهی است که دل انسان را به خشوع و امید وامیدارد.
• حضور پیامبران و گواهان در آن روز، اهمیت رسالت و شهادت در راه حق را میرساند و مؤمنان را ترغیب میکند که در دنیا گواهان راستین دین باشند.
• این آیه بشارتی برای نیکوکاران است که پاداششان کامل و بدون نقصان خواهد بود و انگیزهای برای پایداری در راه حق و دوری از گناه فراهم میآورد.