نساء سۈرىسى — ئايەت 119

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• وَلَأُضِلَّنَّهُمْ: ئۇلارنى ھەقىقەتتىن چىقىرىپ، ئازدۇرىمەن.
• وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ: ئۇلارغا يالغان ئارزۇ-ئۈمىدلەرنى بېرىمەن، يالغان ۋەدىلەر بىلەن ئالدىمەن.
• فَلَيُبَتِّكُنَّ: ئۇلار چوقۇم كېسىدۇ، پارچىلايدۇ.
• آذَانَ الْأَنْعَامِ: چارۋا ماللارنىڭ قۇلاقلىرىنى. جىھالىيەت دەۋرىدىكى ئادەملەر بەزى چارۋىلارنىڭ قۇلاقلىرىنى كېسىپ، ئۇلارنى ھارام قىلىۋالاتتى.
• فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ: ئۇلار چوقۇم ئاللاھنىڭ يارىتىشىنى ئۆزگەرتىدۇ. بۇ، ئاللاھ يارىتىپ بەرگەن شەكىل-قىياپەتنى (مەسىلەن، ۋەشمە سېلىش، چاچ-تىرناقنى ئۆزگەرتىش قاتارلىقلار) ياكى ئىنساننىڭ پىترەتىنى بۇزۇشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
• وَلِيًّا: ياردەمچى، ھىمايىچى، دوست، يېتەكچى.
• خُسْرَانًا مُّبِينًا: ئوچۇق-ئاشكارا زىيان، روشەن زىيان.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت شەيتاننىڭ ئاللاھقا قارشى قەسەم قىلىپ، ئىنسانلارنى ئازدۇرۇش پىلانىنى بايان قىلىدۇ. شەيتان ئېيتىدۇكى: مەن ئۇلارنى ھەقىقەت يولىدىن چىقىرىپ ئازدۇرىمەن، ئۇلارغا يالغان ئارزۇ-ئۈمىدلەرنى، يالغان ۋەدىلەرنى بېرىمەن، ئۇلارنى بىھۇدە ئۈمىدلەر بىلەن ئالدىمەن. ئۇلارغا چارۋا ماللارنىڭ قۇلاقلىرىنى كېسىشنى بۇيرۇيمەن — جىھالىيەت دەۋرىدىكى ئادەملەر بەزى چارۋىلارنى (مەسىلەن، بەش قېتىم تۆللىگەن ۋە بەشىنچىسى ئەركەك بولغان تۆگىنى) قۇلاقلىرىنى يېرىپ، ئۇلارنى ئاللاھ ھالال قىلغان نەرسىلەردىن چەكلەپ، ھارام قىلىۋالاتتى. يەنە ئۇلارغا ئاللاھنىڭ يارىتىشىنى ئۆزگەرتىشنى بۇيرۇيمەن — بۇ ئاللاھ يارىتىپ بەرگەن شەكىل-قىياپەتنى ۋە ئىنساننىڭ پىترەتىنى بۇزۇشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. كىمكى ئاللاھنى قويۇپ شەيتاننى ئۆزىگە ياردەمچى ۋە يېتەكچى قىلىۋالسا، ئۇ ئوچۇق-ئاشكارا زىيان تارتقان بولىدۇ. چۈنكى ئۇ ئاللاھنىڭ ھەققىنى شەيتانغا بېرىپ، ئاللاھنىڭ رازىلىقىدىن مەھرۇم قالىدۇ.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھ تائالا بىزگە شەيتاننىڭ ئازدۇرۇش ئۇسۇللىرىنى ئوچۇق بايان قىلىپ بەردى. بۇ، بىزنىڭ ئۇنىڭ ھىيلە-مىكىرلىرىدىن ئاگاھ بولۇشىمىزغا ياردەم بېرىدۇ.
• شەيتاننىڭ ئەڭ چوڭ قورالى — يالغان ئارزۇ-ئۈمىدلەر ۋە يالغان ۋەدىلەردۇر. بىز ھەر قانداق ئىشتا ئەقلىمىزنى ئىشلىتىپ، شەرىئەتكە مۇۋاپىق ئىش قىلىشىمىز كېرەك.
• ئىسلام دىنى بىزنى ئاللاھ يارىتىپ بەرگەن پىترەتنى ۋە شەكىل-قىياپەتنى ئۆزگەرتىشتىن چەكلەيدۇ. بۇ، ئىسلامنىڭ ئىنسان تەبىئىتىگە ھۆرمەت قىلىدىغانلىقىنى ۋە ئىنساننى ئەڭ گۈزەل شەكىلدە يارىتىلغانلىقىنى ئېتىراپ قىلىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
• شەيتاننى دوست ۋە يېتەكچى قىلىۋېلىش ئەڭ چوڭ زىيان ۋە ھەسارەتتۇر. بىز ھەر ۋاقىت ئاللاھنى ئۆزىمىزگە ياردەمچى ۋە يېتەكچى قىلىشىمىز، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلىشىمىز كېرەك.
• بۇ ئايەت بىزنى ئىسلامغا ۋە قۇرئانغا تېخىمۇ مەھكەم ئېسىلىشقا، شەيتاننىڭ ۋەسۋەسىسىدىن ساقلىنىشقا، ھەقىقەت يولىدا مۇستەھكەم تۇرۇشقا تەرغىب قىلىدۇ. ئاللاھ بىزنى شەيتاننىڭ ئازدۇرۇشىدىن ساقلىسۇن ۋە ھىدايەت يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن.