سوره نساء — آيت 119

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• وَلَأُضِلَّنَّهُمْ: ۽ آءٌ ضرور کين گمراهه ڪندس (صحيح رستي کان ڀلائيندس).
• وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ: ۽ آءٌ ضرور کين ڪوڙيون اميدون ڏيندس (واهه وڻجون وڌيڪ وڌائيندس).
• فَلَيُبَتِّكُنَّ: پوءِ ضرور ڪپيندا/ڪٽيندا.
• آذَانَ الْأَنْعَامِ: چوپاين جا ڪن (يعني ڍورن جا ڪن).
• فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ: پوءِ ضرور الله جي خلقت کي بدلائيندا.
• وَلِيًّا: دوست، مددگار، سرپرست.
• خُسْرَانًا مُّبِينًا: پڌرو نقصان، بيان ڇلندڙ گهاٽو.

2) تفسير:

هي آيت ان ڳالهه جي خبر ڏئي ٿي ته شيطان الله جي حضور ۾ قسم کڻي چيو هو ته آءٌ انسانن کي سڌي رستي کان ضرور ڀلائيندس ۽ کين اهڙيون ڪوڙيون اميدون ۽ وهم وڌائيندس جن سان کين لڳندو ته سڀ ڪجهه ٺيڪ آهي، حالانڪه اهي اميدون کين تباهي ڏانهن وٺي وينديون. شيطان اهو به چيو ته آءٌ کين حڪم ڏيندس ته ڍورن جا ڪن ڪٽين ۽ چيرين، جيئن اهي پنهنجي طرفان ڪجهه جانورن کي حرام ڪري وٺن ۽ الله جي حلال ڪيل شيءِ کي پاڻ تي حرام ڪن. اهڙي طرح آءٌ کين حڪم ڏيندس ته الله جي خلقت ۽ فطرت کي بدلين، يعني جسم جي بناوت ۾ تبديلي آڻين، وشم ڪن، يا الله جي مقرر ڪيل فطري دين کي ڦيرين ۽ مٽين. پوءِ الله تعاليٰ ٻڌايو ته جيڪو به شيطان کي الله کان سواءِ پنهنجو دوست ۽ سرپرست بڻائي، يعني سندس چوڻ تي هلندو ۽ سندس پٺيان لڳندو، ته اهو پڌرو ۽ بيان ڇلندڙ نقصان کڻي ويو. ڇاڪاڻ ته هن پنهنجي نفس کي گهاٽو ڪيو ۽ الله جو حق شيطان کي ڏنو.

3) فائدا ۽ سبق:

• هي آيت اسان کي خبردار ڪري ٿي ته شيطان جو مقصد رڳو اسان کي گمراهه ڪرڻ ۽ ڪوڙين اميدن ۾ وجهڻ آهي، تنهنڪري اسان کي سندس چوڻ تي هلڻ کان بچڻ گهرجي.
• الله جي خلقت ۽ فطرت کي بدلائڻ، يعني دين ۾ پنهنجي طرفان تبديلي آڻڻ يا جسماني بناوت کي بگاڙڻ، شيطان جو ڪم آهي، ۽ مسلمان کي ان کان پرهيز ڪرڻ گهرجي.
• جيڪو شيطان کي دوست بڻائي ٿو، اهو پڌرو نقصان کڻي ٿو. ان جي برعڪس، جيڪو الله کي دوست بڻائي ٿو، اهو ڪاميابي ۽ نجات حاصل ڪري ٿو.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان الله جي رستي تي هلون، سندس حڪمن تي عمل ڪريون ۽ شيطان جي وسوسن کان پاڻ کي بچايون، ته جيئن اسان دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب ٿيون.