સૂરા અન-નિસા — આયત 142

શબ્દોની સમજૂતી:

• الْمُنَافِقِينَ (અલ-મુનાફિકીન): તે લોકો જે બહારથી ઈસ્લામ દર્શાવે પરંતુ અંદરથી કુફ્ર (અવિશ્વાસ) છુપાવે.
• يُخَادِعُونَ (યુખાદિઊન): તેઓ છેતરપિંડી કરે છે, ધોકો આપે છે.
• خَادِعُهُمْ (ખાદિઉહુમ): તેમને બદલો આપનાર, તેમની છેતરપિંડીનો જવાબ આપનાર.
• كُسَالَىٰ (કુસાલા): આળસુ, સુસ્ત, ભારે મનથી.
• يُرَاءُونَ (યુરાઊન): લોકોને દેખાડા માટે કરે છે, દંભ કરે છે.

આયતની તફસીર:

આ દુનિયામાં કેટલાક એવા લોકો છે જે જીભથી ઈસ્લામનો દાવો કરે છે, પરંતુ તેમના દિલમાં ઈમાન નથી હોતું. તેઓ માને છે કે તેઓ અલ્લાહને ધોકો આપી રહ્યા છે — બહારથી મુસલમાન દેખાઈને અંદરથી કુફ્ર છુપાવીને. પરંતુ અલ્લાહ તઆલા તેમની દરેક ચાલ જાણે છે. વાસ્તવમાં તેઓ પોતાને જ ધોકો આપી રહ્યા છે, અને અલ્લાહ તેમને તેમની છેતરપિંડીનો પૂરો બદલો આપનાર છે. અલ્લાહે તેમને દુનિયામાં તો છોડી દીધા છે — તેમના દેખાવા માત્રના ઈસ્લામના કારણે તેમનું લોહી અને માલ સુરક્ષિત રહે છે — પરંતુ આખિરતમાં તેમના માટે અત્યંત કઠોર સજા તૈયાર છે.

જ્યારે આ મુનાફિક લોકો નમાઝ માટે ઊભા થાય છે, ત્યારે તેઓ આળસ અને ભારે મનથી ઊભા થાય છે, નમાઝને અપ્રિય ગણીને. તેમની નમાઝમાં અલ્લાહ માટે કોઈ ઈખ્લાસ (નિષ્ઠા) નથી હોતો. તેમનો એકમાત્ર હેતુ લોકોને પોતાનું દેખાડો કરવાનો હોય છે — લોકો તેમને ધાર્મિક અને નમાઝી સમજે. તેઓ અલ્લાહને યાદ પણ ખૂબ ઓછું કરે છે, ફક્ત ત્યારે જ જ્યારે મુસલમાનો તેમને જોઈ રહ્યા હોય. હઝરત ઇબ્ને અબ્બાસ (રદિ.અ.) કહે છે: જો આ થોડું યાદ કરવું પણ અલ્લાહની ખુશી માટે હોત, તો તે ઘણું ગણાતું.

આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

1. ઈખ્લાસની અહમિયત: અલ્લાહ તઆલા આપણા દેખાવા કરતાં આપણા દિલની નિય્યત જુએ છે. દરેક ઈબાદત ફક્ત અલ્લાહ માટે જ કરવી જોઈએ, લોકોને દેખાડવા માટે નહીં.
2. દંભથી બચવું: રિયાકારી (દેખાડો) એ એક ખતરનાક રોગ છે જે ઈબાદતને બરબાદ કરી દે છે. આપણે હંમેશા પોતાની નિય્યત સુધારતા રહેવું જોઈએ.
3. નમાઝમાં સક્રિયતા: સાચા મોમિન નમાઝ માટે ઉત્સાહ અને પ્રેમથી ઊભા થાય છે, આળસથી નહીં. નમાઝ એ અલ્લાહ સાથેની મુલાકાત છે, જે આનંદ અને શાંતિનો સ્રોત છે.
4. અલ્લાહનું સતત યાદ: અલ્લાહને યાદ કરવું એ મોમિનનું જીવન છે. દિવસ-રાત, ગુપ્ત અ