સૂરા અન-નિસા — આયત 149

1. શબ્દોના અર્થ:

• تُبْدُوا: તમે પ્રગટ કરો, જાહેર કરો.
• خَيْرًا: ભલાઈ, સારું કાર્ય (શબ્દ, કર્મ કે વ્યવહારમાં).
• تُخْفُوهُ: તમે તેને છુપાવો, ગુપ્ત રાખો.
• تَعْفُوا: તમે માફ કરો, ક્ષમા આપો.
• سُوءٍ: ખરાબી, અત્યાચાર, દુષ્કર્મ.
• عَفُوًّا: ખૂબ માફ કરનાર, વારંવાર ક્ષમા આપનાર.
• قَدِيرًا: સંપૂર્ણ સામર્થ્ય ધરાવનાર, સર્વશક્તિમાન.

1. આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં બંધાઓને ભલાઈ કરવા અને ક્ષમા આપવાની પ્રેરણા આપે છે. તે ફરમાવે છે કે જો તમે કોઈ ભલાઈ—પછી તે શબ્દની હોય, કર્મની હોય કે વ્યવહારની—જાહેર કરો, અથવા તેને ગુપ્ત રાખો અને કોઈને ખબર ન પડવા દો, તો તે બંને સ્થિતિમાં સારું છે. અને જો કોઈ તમારા પર જુલમ કરે, તમને તકલીફ પહોંચાડે, તો તમારી પાસે બદલો લેવાનો હક છે, પરંતુ જો તમે તે દુષ્કર્મ કરનારને માફ કરી દો અને બદલો ન લો, તો તે વધુ ઉત્તમ છે. કારણ કે અલ્લાહ પોતે ખૂબ માફ કરનાર છે, તે પોતાના બંધાઓની ખામીઓ અને ગુનાઓને વારંવાર માફ કરે છે, જ્યારે તેમને સજા આપવા પર પૂરી શક્તિ ધરાવે છે. તો જ્યારે અલ્લાહ આટલો ક્ષમાશીલ છે અને છતાં સર્વશક્તિમાન છે, તો તમારે પણ ક્ષમા આપવાનું શીખવું જોઈએ, જેથી અલ્લાહ પણ તમારા ગુનાઓને માફ કરે.

1. આયતમાંથી ફાયદા અને શીખ:

• ભલાઈ કરવાની પ્રેરણા: ભલાઈ ભલે જાહેરમાં કરો કે ગુપ્તમાં, બંનેનું અલ્લાહ પાસે મૂલ્ય છે. ગુપ્ત ભલાઈ દેખાડાના દોષથી બચાવે છે અને નિષ્ઠાને વધારે છે.
• ક્ષમાની ઉચ્ચતા: જે વ્યક્તિ બદલો લેવાની શક્તિ ધરાવે છતાં માફ કરી દે, તે અલ્લાહના ગુણ "અફુવ્વ" (ખૂબ માફ કરનાર) નું પ્રતિબિંબ છે.
• અલ્લાહના ગુણો પર વિચાર: અલ્લાહ ક્ષમા આપવા પર સક્ષમ છે અને સજા આપવા પર પણ સક્ષમ છે—તેનો અર્થ એ છે કે તે ન્યાયી પણ છે અને દયાળુ પણ. આપણે પણ ન્યાય અને દયાનો સંતુલન જાળવવું જોઈએ.
• એકબીજાને માફ કરવાની સામાજિક શિક્ષા: જ્યારે સમાજમાં ક્ષમા અને સહનશીલતા વધે છે, ત્યારે દુશ્મનાવટ અને ઝઘડા ઘટે છે, પ્રેમ અને ભાઈચારો વધે છે.
• અલ્લાહની ક્ષમા પ્રાપ્ત કરવાનો માર્ગ: જે વ્યક્તિ લોકોને માફ કરે છે, અલ્લાહ પણ તેને માફ કરવાનું વચન આપે છે—આ ખૂબ જ મોટી કમાણી છે.
• ઇસ્લામની સૌંદર્યતા: ઇસ્લામ ફક્ત ઇબાદતનો ધર્મ નથી, પરંતુ સારા વ્યવહાર, ક્ષમા, ભલાઈ અને ઉચ્ચ નૈતિકતાનો ધર્મ છે. આ આયત આપ