Sura An-Nisa — Werset 20

Znaczenie słów:

• استبدال زوج مكان زوج – zamiana żony na inną, czyli rozwód z jedną i poślubienie drugiej.
• قنطارًا – ogromny majątek, bardzo duża suma pieniędzy (w tym kontekście: mahr, czyli posag żony).
• بهتانًا – oszczerstwo, fałszywe oskarżenie, kłamstwo mające na celu skrzywdzenie drugiej osoby.
• إثمًا مبينًا – jawny, oczywisty grzech.

Tafsir (wyjaśnienie) wersetu:

O wy, którzy wierzycie! Jeśli zdecydujecie się rozwieść z jedną żoną, aby poślubić w jej miejsce inną – a wcześniej daliście tej pierwszej ogromny posag, nawet tak wielki jak góra majątku – to nie wolno wam zabrać z niego niczego, ani odrobiny. Zabranie czegokolwiek z tego, co zostało jej dane jako mahr, jest całkowicie zakazane, chyba że żona sama dobrowolnie się tego zrzeknie. Allah zadaje tutaj retoryczne pytanie, które jest jednocześnie naganą i ostrzeżeniem: „Czy naprawdę chcecie to zabrać, oczerniając ją i rzucając na nią fałszywe oskarżenia, aby mieć pretekst do odebrania jej prawa? Czy chcecie popełnić w ten sposób jawny, oczywisty grzech?”. Taki czyn jest wielką niesprawiedliwością i bezczelnością wobec kobiety, która oddała wam swoje serce i życie, a wy w zamian chcecie ją skrzywdzić i pozbawić tego, co jej się słusznie należy. Werset ten podkreśla, że mężczyzna nie ma prawa odzyskać niczego z posagu, który dał żonie, nawet jeśli chce się z nią rozwieść i poślubić inną – chyba że kobieta sama, z własnej woli i bez żadnego nacisku, zrezygnuje z części lub całości swojego prawa.

Korzyści płynące z wersetu:

1. Ochrona praw kobiet – islam w pełni zabezpiecza majątek żony i zabrania mężowi jakiegokolwiek nadużycia wobec niej, nawet w sytuacji rozwodu. To dowód na to, jak wielką godność i szacunek islam przyznaje kobietom.
2. Uczciwość i czystość serca – werset uczy nas, że wierzący nie powinien szukać pretekstów, aby skrzywdzić drugiego człowieka, nawet jeśli ma nad nim przewagę. Prawdziwa wiara objawia się w sprawiedliwym i szlachetnym postępowaniu.
3. Zakaz oszczerstw i kłamstw – islam surowo zabrania oczerniania niewinnych ludzi, zwłaszcza w celu osiągnięcia korzyści materialnych. To fundament budowania zdrowego i uczciwego społeczeństwa.
4. Pobudzanie sumienia – retoryczne pytanie w wersecie ma obudzić w człowieku wewnętrzne poczucie sprawiedliwości i skłonić go do refleksji: czy naprawdę chcę postąpić w ten haniebny sposób? To zaproszenie do życia w zgodzie z własnym sumieniem i z wolą Boga.
5. Wielkość posagu (mahr) – werset pokazuje, że nawet jeśli mahr był ogromny, mężczyzna nie ma do niego żadnych praw po zawarciu małżeństwa. To uczy mężczyzn, aby nie żałowali tego, co dali swoim żonom, i traktowali to jako dar z serca, a nie transakcję handlową.