سوره غافر — آیه 10

معانی کلمات:

• لَمَقْتُ: شدیدترین مرتبهٔ خشم و نفرت و بیزاری.
• مَقْتِکُمْ: نفرت و بیزاری شما از خودتان.
• إِذْ: زمانی که؛ اشاره به زمان گذشته در دنیا دارد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه از حال کافران در روز قیامت خبر میدهد؛ زمانی که وارد آتش میشوند و با دیدن عذاب و اعمال زشت خود، به شدت از خودشان متنفر و بیزار میشوند و خود را سرزنش میکنند. در آن هنگام، فرشتگانِ مأمور دوزخ آنان را ندا میدهند و میگویند: «خشم و نفرت خداوند از شما در دنیا، بسیار بزرگتر و شدیدتر از نفرتی است که اکنون از خودتان دارید. زیرا در دنیا، پیامبران و دعوتگرانِ حق، شما را به سوی ایمان به خداوند یگانه و پیروی از رسولانش فرا میخواندند، اما شما با گردنکشی و لجاجت، دعوت آنان را رد میکردید و به جای ایمان، کفر میورزیدید و شریک برای خدا قرار میدادید.»

به عبارت دیگر، کافران در آن روز به اندازهای از خود بیزارند که آرزو میکنند کاش هرگز آفریده نمیشدند، اما این نفرتِ آنان از خود، در برابر خشم و دشمنی خداوند نسبت به آنان در دنیا، که ناشی از سرپیچی از فرمان ایمان بود، ناچیز و کوچک است. خداوند آنان را به خاطر نافرمانی و کفرشان در دنیا مورد غضب و خشم قرار داده بود و این خشم الهی، از هر نفرتی که آنان اکنون نسبت به خویش دارند، عظیمتر است.

فواید و پیامهای آیه:

• خطر کفر و نافرمانی: این آیه نشان میدهد که کفر و رویگردانی از دعوت حق، عواقب بسیار سنگینی در پی دارد و موجب خشم و غضب الهی میشود که از هر عذابی سختتر است.
• اهمیت ایمان و دعوت: ارزش و جایگاه ایمان را نمایان میسازد؛ چرا که خداوند برای دعوت به آن، پیامبران را فرستاد و کسانی که این دعوت را نپذیرفتند، گرفتار چنین خشم عظیمی شدند.
• پشیمانی و حسرت در قیامت: در روز قیامت، کافران به شدت از کردهٔ خود پشیمان میشوند و خود را سرزنش میکنند، اما این پشیمانی سودی ندارد. پس بهتر است انسان در دنیا پیش از فرا رسیدن آن روز، به فکر جبران و توبه باشد.
• رحمت و محبت خداوند در دنیا: خداوند در دنیا با فرستادن پیامبران و کتب آسمانی، راه هدایت را به انسان نشان داد و او را به سوی سعادت دعوت کرد. این نشانهٔ محبت و رحمت الهی است و انسان باید قدر این نعمت بزرگ را بداند و با ایمان و عمل صالح، شکرگزار آن باشد.