سوره غافر — آیه 25

معانی کلمات:

• کَید: مکر، تدبیر و نقشهای که برای نابودی دیگران کشیده میشود.
• ضَلال: گمراهی، تباهی و نابودی؛ در اینجا به معنای بیهودگی و نابودی است.

تفسیر آیه:

هنگامی که موسی علیهالسلام با معجزات روشن و دلایل قطعی از جانب ما نزد فرعون، هامان و قارون آمد و حقّ را برای آنان آشکار ساخت، آنان نهتنها از پذیرش آن سر باز زدند، بلکه به مقابله و دشمنی برخاستند و گفتند: «پسران کسانی را که به او ایمان آوردهاند بکشید و زنانشان را زنده نگه دارید تا به خدمت و بردگی گرفته شوند.» این فرمان، تکرار همان سیاست وحشیانهای بود که پیش از تولد موسی علیهالسلام برای نابودی بنیاسرائیل به کار گرفته بودند. آنان میخواستند با کشتن مردان و ناتوان ساختن زنان، ریشه ایمان و پیروان حق را بخشکانند. اما خداوند متعال بیان میفرماید که این مکر و تدبیر کافران جز در گمراهی و تباهی نیست؛ یعنی نقشههای آنان هرگز به هدف خود نمیرسد و محکوم به شکست و نابودی است، زیرا اراده خداوند بر یاری مؤمنان و نابودی کافران تعلق گرفته است.

فواید و پیامهای آیه:

• دشمنان حق همواره برای نابودی ایمان و مؤمنان نقشه میکشند، اما خداوند وعده داده است که مکر آنان را باطل و بیاثر سازد؛ پس مؤمنان نباید از توطئههای دشمن هراسان شوند.
• صبر و استقامت در برابر آزار و ستم دشمنان، از ویژگیهای بارز مؤمنان راستین است و سرانجام پیروزی از آنِ اهل حق خواهد بود.
• این آیه نشان میدهد که ظلم و ستم هرچند در ظاهر قدرتمندانه باشد، در باطن سست و نابودشدنی است و تنها تکیهگاه واقعی، ایمان به خداوند و اعتماد به وعدههای اوست.
• تاریخ تکرار میشود؛ همانگونه که فرعون با کشتار و وحشیگری خواست چراغ ایمان را خاموش کند، اما نتوانست، امروز نیز هر توطئهای علیه اسلام و مسلمانان با یاری خداوند نقش بر آب خواهد شد.