Sure Mü'min — Ayet 85

Kelime Anlamları:

• Bâ'senâ: Azabımız, cezamız.
• Sünnetellah: Allah'ın koyduğu kanun, değişmez kural.
• Halet: Geçmiş, önceden uygulanmış.
• Hüsran: Zarar, kayıp, ziyan.

Tefsir:

Bu âyet, önceki âyetlerde anlatılan Firavun ve kavminin helak edilmesi hadisesinin ardından gelen evrensel bir ilkeyi beyan etmektedir. Onlar, azabı gördükleri anda iman ettiklerini söylemişlerdi; fakat bu iman onlara hiçbir fayda sağlamadı. Çünkü bu, iradeye dayalı, gönülden gelen bir iman değildi; aksine ölümle ve helakle yüz yüze kalmanın zorunluluğuyla ortaya çıkan, çaresizliğin getirdiği bir imandı. Allah Teâlâ, kulları hakkında öteden beri uygulaya geldiği sünnetini (kanununu) şöyle koymuştur: Azap geldiğinde, o anda gösterilen iman ve pişmanlık kabul edilmez. Bu, dünya hayatında imtihanın bir gereğidir; iman, gaybı görmeden, azabı müşahede etmeden önce, irade ve samimiyetle ortaya konulmalıdır. İşte o anda, azabın geldiği yerde kâfirler büyük bir hüsrana uğramışlar, hem dünyada hem ahirette kaybedenlerden olmuşlardır.

Çıkarılan Dersler ve Faydalar:

Bu âyet bize, imanın kıymetinin ancak serbest iradeyle ve gayba iman ederek olduğunu öğretir. Kişi, elinde fırsat varken, azap gelmeden önce Allah'a yönelmeli, tövbe etmeli ve imanını salih amellerle güçlendirmelidir. Zira ölüm anında veya azabı gördükten sonra yapılan iman beyanı, kişiyi kurtarmaz. Bu durum, Allah'ın rahmetinin genişliğini gösterdiği gibi, adaletinin de bir tecellisidir. Mümin, bu ilkeden ders alarak her an Allah'a sığınmalı, O'nun affını ve merhametini fırsat varken talep etmelidir. Ayrıca bu âyet, kâfirlerin akıbetinin hüsran olduğunu bildirerek müminleri şükür ve istikamet üzere olmaya teşvik eder; Allah'ın sünnetinin asla değişmeyeceğini ve O'nun vaadinin mutlaka gerçekleşeceğini hatırlatır.