Sure Mü'min — Ayet 84

Kelime Anlamları:

• Bâs (بأسنا): Azabımız, şiddetli cezamız.
• Âmennâ (آمنا): İman ettik, inandık.
• Kefernâ (كفرنا): İnkâr ettik, reddettik.
• Müşrikîn (مشركين): Allah'a ortak koşanlar, O'ndan başkasına ilahlık isnat edenler.

Tefsir:

Bu ayet, azabın inişi sırasında inkârcıların içine düştükleri çaresizlik ve pişmanlık halini tasvir etmektedir. Onlar, Allah'ın azabını gözleriyle gördüklerinde, artık iş işten geçmişken, fayda vermeyecek bir itirafta bulunurlar. Derler ki: "Biz yalnızca Allah'a iman ettik ve O'na ortak koştuğumuz her şeyi inkâr ettik." Ancak bu sözleri, azabın gelmesinden önce söylenmiş olsaydı kendilerine fayda sağlayacaktı; fakat şimdi, azabı gördükten sonra söylenen bu iman sözü, onları kurtarmaya yetmez. Çünkü iman, gayba imandır; görmeden, delilleri gördükten sonra değil, kalbin samimiyetiyle kabul etmektir. Onlar ise ancak ölümü ve azabı gördüklerinde, korku ve panik içinde bu sözleri söylerler. Bu durum, onların daha önceki inatçılıklarını ve hakikati bile bile reddetmelerini ortaya koyar. Allah, onların bu geç ve samimiyetsiz itiraflarını kabul etmez; çünkü bu, zoraki bir itiraftır, gönülden gelen bir iman değildir.

Faydalar ve Hikmetler:

Bu ayet, insanlara şu önemli dersleri vermektedir: Öncelikle, imanın değeri, onu serbest iradeyle ve samimiyetle seçmekte yatar. Zorla, korku ve çaresizlik anında söylenen sözlerin kıymeti yoktur. İkinci olarak, Allah'ın rahmeti geniştir; fakat bu rahmet, kişi henüz hayattayken ve tövbe kapısı açıkken kullanılmalıdır. Azabı gördükten sonra yapılan tövbe, geçersizdir. Bu yüzden insan, ölüm gelmeden önce, kalbiyle ve diliyle Allah'a yönelmeli, O'na ortak koşmaktan şiddetle kaçınmalıdır. Üçüncü olarak, bu ayet, tevhid inancının önemini vurgular; yalnızca Allah'a iman etmek ve O'ndan başka hiçbir varlığa ilahlık isnat etmemek, kurtuluşun tek yoludur. Mümin, bu ayetten ders alarak, hayatının her anında Allah'a yönelmeli, O'na güvenmeli ve şirkten uzak durmalıdır. Ayrıca bu ayet, insanın aklını kullanarak, görmeden önce hakikati kabul etmesinin faziletini hatırlatır; çünkü asıl iman, görmeden inanmaktır.