سوره فصلت — آیه 21

معانی کلمات:

• لِجُلُودِهِمْ: به پوستهایشان.
• لِمَ شَهِدتُّمْ عَلَیْنَا: چرا بر ضد ما گواهی دادید؟
• أَنطَقَنَا: ما را به سخن درآورد.
• أَوَّلَ مَرَّةٍ: بار نخست (آفرینش نخستین).

تفسیر آیه:

کافران که در روز قیامت به سوی آتش دوزخ رانده میشوند، وقتی اعضای بدنشان — از جمله پوستهایشان — بر ضد آنان گواهی میدهند و پرده از کارهای زشتشان برمیدارند، با سرزنش و اعتراض به پوستهای خود میگویند: «چرا بر ضد ما شهادت دادید؟!» پوستها در پاسخ میگویند: «خدایی که به هر چیزی قدرت سخن گفتن داده است، ما را به نطق درآورد؛ همان خدایی که نخستین بار شما را از هیچ آفرید و به سوی اوست که بازگردانده میشوید.» این پاسخ در حقیقت یادآوری دو حقیقت بزرگ است: نخست، قدرت مطلق خداوند بر هر چیز، حتی بر نطق دادن به اعضای بدن؛ و دوم، یادآوری آفرینش نخستین که دلیل روشنی بر امکان زنده شدن دوباره و حسابرسی است.

فواید و پیامهای آیه:

• هشیاری از غفلت: انسان نباید گمان کند که اعمالش پنهان میماند؛ خداوند به هر وسیلهای که بخواهد، حقیقت را آشکار میسازد و حتی اعضای بدن او نیز بر ضدش شهادت خواهند داد.
• قدرت بیپایان خداوند: خدایی که نخستین بار انسان را از هیچ آفرید و به همه موجودات قدرت نطق داد، قطعاً بر بازآفرینی و حسابرسی نیز تواناست؛ این یادآوری، ایمان به معاد را در دل تقویت میکند.
• مسئولیتپذیری: انسان در برابر تمام اعضا و جوارح خود مسئول است و باید از آنها در راه خشنودی خدا استفاده کند تا در روز قیامت شاهدانی بر ضد او نباشند.
• عدالت کامل الهی: شهادت اعضای بدن در قیامت، نشانه عدالت مطلق خداوند است که هیچ گناهی را بدون شاهد و دلیل رها نمیکند و حق هر کس را به تمام و کمال ادا مینماید.