Zuxruf surəsi — Ayə 28

Sözlərin izahı:

• وَجَعَلَهَا — "onu etdi, onu qoydu". Burada "o" əvəzliyi əvvəlki ayədə keçən "kəlmə"yə — təvhid kəlməsinə işarə edir.
• كَلِمَةً — "kəlmə, söz". Burada məqsəd "Lə iləhə illəllah" — təvhid kəlməsidir.
• بَاقِيَةً — "qalıcı, davamlı, nəsildən-nəslə keçən".
• عَقِبِهِ — "onun nəsli, ondan sonra gələn övladları, zürriyyəti".
• لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ — "bəlkə onlar qayıdalar, dönələr". Yəni haqqa, imana və tövhidə qayıtsınlar deyə.

Ayənin təfsiri:

İbrahim (əleyhissəlam) təvhid kəlməsini — "Lə iləhə illəllah"ı — öz nəslində qalıcı bir miras olaraq qoydu. Bu o deməkdir ki, onun zürriyyətindən həmişə Allahı bir tək tanıyan, Ona heç bir şeyi şərik qoşmayan insanlar gələcək. İbrahim (ə) bunu ona görə etdi ki, bəlkə onlar haqqa qayıtsınlar, şirkdən və günahlardan tövbə edib Allaha yönəlsinlər.

Bu ayə bizə çox gözəl bir həqiqəti göstərir: təvhid — Allahın birliyi inamı — elə bir mübarək mirasdır ki, o, nəsildən-nəslə keçir və heç vaxt tamamilə yox olmur. İbrahim (ə) öz övladlarına yalnız mal-dövlət deyil, ən qiymətli sərvəti — imanı və tövhidi miras qoydu. Bu, hər bir valideyn üçün böyük bir dərsdir: övladımıza ən gözəl miras, onları Allaha bağlayan imandır.

Ayənin sonunda "bəlkə onlar qayıdalar" ifadəsi Məkkə müşriklərinə bir xitabdır. Onlar İbrahimin (ə) nəslindən idilər və bilirdilər ki, ataları tək Allaha ibadət edirdi. Bu həqiqəti xatırlayıb yenidən imana qayıtmaları üçün onlara bir çağırış edilir. Bu, Allahın sonsuz mərhəmətinin və səbrinin təzahürüdür — O, qullarını haqqa dönməyə hər zaman dəvət edir.

Ey insan! Bil ki, sənin qəlbində də təvhid toxumu əkilib. Sən də Allahı bir tək tanımağa, yalnız Ona sığınmağa çağırılırsan. İbrahimin (ə) duası və mirası sənin üçün də bir yol göstəricisidir. Gəl, sən də o qalıcı kəlməni — "Lə iləhə illəllah"ı — dilindən və qəlbindən əksik etmə, çünki bu kəlmə insanı həm dünyada, həm də axirətdə ucaldan ən şərəfli sözdür.