Zuxruf surasi — Oyat 50

Kalimalarning ma'nolari:

• Kasafnā: Ochdik, yo‘q qildik, aritdik.
• Al-‘Azāb: Azob, uqubat.
• Yankusūn: Ahdini buzadilar, va’dasidan qaytadilar, (o‘z so‘zlarida turmaydilar).

Tafsir:

Qachonki Muso alayhissalom o‘z qavmi uchun Robbilariga duo qilib, ulardan azobni ko‘tarishni so‘radilar va Biz ularning duosini ijobat qilib, ularga yuborilgan azobni (masalan, to‘fon, chigirtka, bit va hokazo) ko‘tardik, mana o‘shanda ular yana o‘z ahdlarini buzib, kufr va gunohlarida davom etdilar. Ular Musoning da’vatiga iymon keltirishga va’da bergan edilar, ammo azob yo‘qolishi bilan yana eski holatlariga qaytdilar, o‘zlarining yolg‘on va sarkashliklarini davom ettirdilar. Bu ularning ahdga vafo qilmasliklari va o‘jarliklarini ko‘rsatadi.

Foydalar:

1. Musoning duosi — rahmdillik namunasi: Muso alayhissalom o‘z qavmini azobga duchor bo‘lganini ko‘rib, ular uchun duo qildilar. Bu mo‘min kishining hatto dushmaniga ham rahm qilishi va ularni hidoyatga chorlashi kerakligini o‘rgatadi.
2. Azob kelganda tavba qilishning ahamiyati: Fir’avn qavmi azobni ko‘rganda Musoga iymon keltirishga va’da berishdi, lekin azob ketishi bilan ahdlarini buzdilar. Bu insonni faqat qiyinchilikda emas, balki har doim Allohga itoat qilishga undaydi. Azob ketgach ham tavba va iymonda sobit qolish kerak.
3. Ahdga vafo qilish — iymon alomati: Alloh taolo mo‘minlarni ahdlarini bajarishga buyurgan. Bu oyatda kofirlarning ahd buzishi qoralanib, mo‘minlarga ahdga vafo qilishning fazilati eslatiladi. Ahdga vafo qilish — jannatga olib boruvchi amallardandir.
4. Allohning azobi va rahmati o‘rtasidagi hikmat: Alloh azobni yuborish bilan bandalarini ogohlantiradi, keyin rahmati bilan ularga muhlat beradi. Ammo bu muhlatdan foydalanmaslik — insonning o‘ziga zulm qilishidir. Shuning uchun har bir ne’mat va muhlatni g‘animat bilish, Allohga shukr qilish va to‘g‘ri yo‘lda sobit qolish lozim.