Zuxruf surasi — Oyat 83

Kalimalarning ma'nolari:

• Fazarhum – ularni tark et, qo‘yib ber.
• Yakhudu – botil (noto‘g‘ri) ishlarga sho‘ng‘ishsin.
• Yal'abu – o‘yin-kulgi bilan mashg‘ul bo‘lishsin.
• Yulaqu – ro‘baro‘ bo‘lish, uchratish.
• Yawmahum – ularning kuni, ya'ni Qiyomat kuni.
• Yoo'adun – ularga va'da qilingan (azob kuni).

Tafsir:

Ey Muhammad (s.a.v.), Allohga yolg‘on nisbat beruvchi, oyatlarini inkor etuvchi va payg‘ambarlarni masxara qiluvchi bu mushriklarni o‘z holiga tashlab qo‘y. Ular o‘z botil (noto‘g‘ri) e’tiqodlari va bema'ni so‘zlariga sho‘ng‘ib, dunyo hayotida o‘yin-kulgi bilan mashg‘ul bo‘laverishsin. Chunki ularning jazosi yaqinlashib qolgan. Ular o‘zlariga va'da qilingan kunni – Qiyomat kunini albatta uchratadilar. O‘sha kunda ularga azob tushadi: ba'zilari dunyoda halok bo‘lish bilan, ba'zilari qabr azobi bilan, ba'zilari esa Qiyomat kunidagi dahshatli azob bilan jazolanishadi. Bu ularning o‘jarligi va haqdan yuz o‘girishlari tufaylidir. Alloh ularga muhlat bergan, ammo ularni kechiktirgani ularning foydasiga emas, balki gunohlari ortishi uchundir.

Foydalar:

1. Allohning muhlat berishi – bu O‘z rahmatining namunasidir. U bandalariga tavba qilishlari uchun vaqt beradi. Ammo bu muhlatdan foydalanmaslik – insonning o‘ziga ziyon keltirishidir.
2. Haqni inkor etuvchilar bilan behuda bahslashishdan saqlanish. Payg‘ambarimiz (s.a.v.)ga ham ularni tark etish buyurilgan ekan, biz ham haqni yetkazgach, iyman keltirmaydiganlar bilan ortiqcha tortishuvga kirishmasligimiz kerak.
3. Dunyoning o‘yin-kulgi vaqinchalikdir. Inson umrini botil ishlar va bema'ni mashg‘ulotlar bilan o‘tkazmasligi, balki oxirat uchun amal qilishi lozim.
4. Qiyomat kuni haqdir. Har bir inson o‘z amallariga yarasha jazo yoki mukofot oladi. Bu kunga ishonish – mo‘minning hayotini ma'noli qiladi va uni to‘g‘ri yo‘lga boshlaydi.
5. Allohning va'dasi albatta amalga oshadi. Kimki Allohning va'dasiga ishonsa, u o‘z hayotini faqat Alloh rozi bo‘ladigan amallar bilan bezaydi.