Zuxruf surasi — Oyat 84

Kalimalarning ma'nolari:

• Iloh: Ibodatga loyiq bo'lgan zot, chin ma'buda.
• Hakim: Har ishni hikmat bilan qiluvchi, o'z o'rnida va mukammal darajada tadbir qiluvchi.
• Alim: Har narsani to'liq biluvchi, hech narsa Undan yashirin bo'lmagan zot.

Tafsir:

Alloh taolo yolg'iz O'zigagina ibodat qilinishi shart bo'lgan zotdir. U osmonda ham, erda ham yagona ma'buddir. Osmonda bo'lganlar ham, erda bo'lganlar ham Ungagina ibodat qiladilar va faqat Ungagina sajda qiladilar. U hech qanday sheriksiz, yolg'iz O'zi ilohdir.

U Hakimdir — ya'ni har bir ishni hikmat bilan qiladi, maxluqotini mukammal yaratgan va shariatini puxta qonun-qoidalar bilan o'rnatgan zotdir. Uning har bir hukmi, har bir amri va har bir taqdiri o'ta hikmatga asoslangan.

U Alimdir — ya'ni bandalarining barcha holatlarini, ularning yaxshilik va yomonliklarini, ochiq va yashirin ishlarini to'liq biluvchidir. Osmonda ham, erda ham bo'layotgan hech qanday narsa Undan yashirin emas. U bandalarining nima yaxshi va nima yomon ekanini, ularning holatiga nima mos kelishini biladi va shunga qarab tadbir qiladi.

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmonning qalbini Allohga bog'laydi va Uning hamma joyda hoziru nazir ekanini uqtiradi. Bandasi qayerda bo'lmasin — osmonda yoki erda — Alloh u bilan birga, Uning ilohligi hamma joyni qamrab olgan.
• Allohning hikmati va ilmi har bir ishda namoyon bo'ladi. Bu esa mo'min kishiga sabr va tavakkal bag'ishlaydi, chunki u biladiki, Allohning har bir hukmi hikmatli va har bir qarori ilmga asoslangan.
• Ushbu oyat insonni faqat Allohga ibodat qilishga, Ungagina yuzlanib, Ungagina tavakkal qilishga chorlaydi. Chunki osmonu erda yagona ma'buda — Allohning O'zidir.
• Allohning ilm-farovonligi mo'minni gunohlardan saqlaydi, chunki u biladiki, Alloh hamma narsani ko'rib turibdi va hech narsa Undan yashirin emas.