Ад-Духан сүрөсү — Аят 19

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• تَعْلُوا — текеберлик кылуу, өзүн жогору коюу, баш ийбөө, чектен чыгуу.
• سُلْطَانٍ مُّبِينٍ — ачык-айкын далил, көрүнүктүү далил, айкын күч-далил.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбардын оозу аркылуу адамдарга кайрылып, аларды Аллахка каршы текеберлик кылуудан, Ага баш ийбей өзүн жогору коюудан тыят. Башкача айтканда, алар Аллахка сыйынууну таштап, Анын пенделерине өздөрүн жогору коюп, акыйкаттан баш тартпоосу керек. Пайгамбар аларга: «Мен силерге келген нерсемдин чындыгына ачык-айкын далил, көрүнүктүү далил алып келдим», — дейт. Бул далил анын пайгамбарлыгынын чындыгын көрсөткөн айкын белги жана далил. Ошондуктан алар ага ыйман келтирип, баш ийиши керек эле, бирок алар текеберлик кылып, акыйкаттан баш тартышты.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахка текеберлик кылуу, Ага баш ийбей өзүн жогору коюу — бул ыйманга тоскоол болуучу чоң кемчилик. Ар бир адам өзүн Аллахтын алдында кичине сезип, Ага моюн сунууга тийиш.
• Пайгамбарлардын чындыгы ачык-айкын далилдер менен келген. Аллах аларга көрүнүктүү белгилерди берген, ошондуктан акыйкатты издеген адам аларды четке какпайт.
• Ислам дини адамды текеберликтен, өзүн жогору коюудан тыят, тескерисинче, момундукка, баш ийүүгө жана акыйкатты кабыл алууга чакырат.
• Ар бир адамга келген акыйкатты кабыл алуу — анын өзүнүн пайдасы үчүн. Текеберлик кылып, акыйкаттан баш тартуу адамды зыянга учуратат.
• Пайгамбарлар адамдарга жакшылыкты гана каалашат, алардын келген нерсеси адамдарды туура жолго багыттоо үчүн. Ошондуктан аларга ыйман келтирүү жана алардын айткандарын аткаруу — бул адамдын өзүнүн бактысы үчүн.