Duxon surasi — Oyat 38

Kalimalarning ma'nolari:

• Lā'ibīn: Bekorchi, hazil-mutoyiba uchun, o'yin-kulgu qiluvchilar.

Tafsir:

Biz osmonlar, yer va ular o'rtasidagi barcha narsalarni bekorchi, o'yin-kulgu uchun yaratganimiz yo'q. Bu ulkan koinot, undagi sayyoralar, yulduzlar, tabiat qonuniyatlari va inson hayoti uchun yaratilgan barcha ne'matlar — bularning barchasi Oliy hikmat va aniq maqsad bilan yaratilgandir. Biz ularni faqat haq (adolat, hikmat va maqsad) asosida yaratdik. Ya'ni, bu yaratilishning ortida buyuk bir maqsad bor: insonlarni imtihon qilish, ularni to'g'ri yo'lga boshlash va ularning amallariga yarasha mukofot yoki jazo berish. Ammo mushriklarning ko'pchiligi bu haqiqatni bilmaydilar. Shuning uchun ular osmonlar va yerning yaratilishi ustida chuqur o'ylamaydilar, chunki ular na savobni umid qiladilar va na azobdan qo'rqadilar. Agar ular bu buyuk yaratilish ustida tafakkur qilganlarida, bu koinotning bekorchi yaratilmaganini va uning Ortida Qudratli va Dono Yaratuvchi borligini anglagan bo'lar edilar.

Foydalar:

• Ushbu oyat bizga koinotning har bir zarrasi hikmat va maqsad bilan yaratilganini o'rgatadi. Bu esa mo'minning qalbida Yaratuvchiga bo'lgan ishonch va muhabbatni mustahkamlaydi.
• Inson o'z hayotini ham bekorchi o'tkazmasligi kerak. Har bir ishda, har bir nafasda maqsad va hikmat bo'lishi lozim. Bu dunyo o'yin-kulgu uchun emas, balki oxiratga tayyorgarlik ko'rish uchun yaratilgan.
• Osmonlar va yerning yaratilishi ustida tafakkur qilish — ibodatdir. Bu tafakkur insonni Yaratuvchining buyukligini tan olishga va Unga bo'lgan muhabbatini oshirishga yetaklaydi.
• Bu oyat insonni bema'ni ishlardan, behuda hayot kechirishdan qaytaradi va uni ma'naviy yuksalishga, ezgu amallar qilishga chorlaydi.