سوره دخان — آیه 38

معانی کلمات:

• لاعبین: بازی‌کنندگان، سرگرمی‌جویان، آنان که کاری را بدون هدف و حکمت انجام می‌دهند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، هرگونه پندار باطل مبنی بر آفرینش جهان بدون هدف را نفی می‌کند و می‌فرماید: ما آسمان‌ها و زمین و آنچه را که میان آن دو قرار دارد، به صورت بازی و سرگرمی نیافریده‌ایم. آفرینش این جهان پهناور با این نظم شگفت‌انگیز، هماهنگی دقیق، و حکمت‌های نهفته در آن، گواه روشنی است بر اینکه خالق آن، حکیمی داناست که کارهایش بر اساس حق و عدل است، نه بر پایه لهو و لعب. او این جهان را با هدفی والا آفریده است تا نشانه‌ای بر قدرت و حکمتش باشد و بندگانش را به تفکر و تدبر در آن فرا خواند. اما بسیاری از مشرکان که به روز جزا ایمان ندارند و نه امیدی به پاداش دارند و نه از عذاب می‌ترسند، از این حقایق غافل‌اند و در آفرینش آسمان‌ها و زمین نمی‌اندیشند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. هدف‌مندی آفرینش: این آیه به ما می‌آموزد که جهان هستی بیهوده و بدون هدف آفریده نشده است؛ بلکه هر چیزی در آن حکمتی دارد و این نشانه‌ای از عدالت و حکمت الهی است.
2. دعوت به تفکر: خداوند ما را به اندیشیدن در آفرینش آسمان‌ها و زمین فرا می‌خواند؛ تفکری که ایمان را در دل تقویت می‌کند و انسان را به خالق دانا و توانا نزدیک می‌سازد.
3. مسئولیت‌پذیری: اگر جهان هدفمند است، پس زندگی انسان نیز هدفمند است و او در برابر اعمالش مسئول است؛ این باور، انسان را به انجام کارهای نیک و پرهیز از گناه ترغیب می‌کند.
4. شناخت عظمت خدا: تأمل در نظم و دقت آفرینش، عظمت و قدرت بی‌پایان خداوند را آشکار می‌سازد و محبت و خشیت او را در دل انسان زنده می‌کند.