Duxon surasi — Oyat 43

Kalimalarning ma'nolari:

• Zaqqum — do'zaxda o'sadigan, juda achchiq va yomon ta'mli meva beradigan daraxtning nomi.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda do'zax azobining dahshatli turlaridan birini zikr qilmoqda. Zaqqum daraxti — bu do'zaxning eng tubida, jahannam o'tining o'rtasida o'sadigan daraxtdir. Bu daraxtni Allohning O'zi o'sha joyda yaratgan bo'lib, uning mevasi gunohkorlar uchun taom bo'ladi. Bu daraxtning mevasi nihoyatda achchiq, badbo'y va yomon ta'mga ega bo'lib, u do'zax ahli uchun oziq-ovqat sifatida beriladi. Bu azobning eng og'ir turlaridan biridir, chunki gunohkorlar na yeyishga yaroqli taom topadilar, na undan qochishga qodir bo'ladilar. Ular bu daraxtning mevasini yeyishga majbur bo'ladilar va bu ularning azobini yanada kuchaytiradi.

Oyatdan olinadigan foydalar:

• Bu oyat gunohning, ayniqsa kufr va shirkning oqibati naqadar og'ir ekanligini ko'rsatadi. Alloh taolo bandalarini ogohlantirmoqda: gunoh va isyon yo'lidan qaytinglar, toki bunday dahshatli azobdan saqlaninglar.
• Zaqqum daraxtining ta'rifi orqali Alloh taolo bandalariga rahm-shafqat qilib, ularni oldindan ogohlantirmoqda. Chunki U bandalarining azobga tushishini xohlamaydi, balki ularning tavba qilib, jannatga kirishini istaydi.
• Ushbu oyat insonni o'ylashga chorlaydi: bu dunyoda o'tkinchi lazzatlar uchun abadiy azobga duchor bo'lish — eng katta ziyon ekanligini anglab, to'g'ri yo'lni tanlashga undaydi.
• Allohning adolati va hikmati shuni taqozo qiladiki, har bir gunohkor o'z qilmishiga yarasha jazo oladi. Bu esa Islomdagi adolat tushunchasining go'zal ko'rinishidir.