سوره جاثیه — آیه 15

معانی کلمات:

• صالحًا: عملی که با نیت خالص و مطابق با دستورات الهی انجام شود.
• أَسَاءَ: کار بد و ناپسند انجام داد؛ مرتکب گناه و معصیت شد.
• فَلِنَفْسِهِ: سود و نتیجه آن به خود او بازمیگردد.
• فَعَلَيْهَا: ضرر و عواقب آن بر خود اوست.
• تُرْجَعُونَ: بازگردانده میشوید؛ به سوی خدا برمیگردید.

تفسیر آیه:

هر کس از بندگان خدا عمل شایستهای انجام دهد، نتیجه و پاداش آن به خود او بازمیگردد و خداوند بینیاز از طاعت بندگان است. و هر کس در دنیا مرتکب کار بد و گناه شود، زیان و عقوبت آن نیز بر خود اوست و هیچ ضرری به خداوند نمیرساند. سپس ای مردم! پس از مرگ، همگی به سوی پروردگارتان بازگردانده میشوید و در آنجا خداوند عادلانه به هر کس پاداش یا کیفر اعمالش را خواهد داد؛ نیکوکار در برابر نیکیاش پاداش میگیرد و بدکار در برابر بدیاش مجازات میشود.

فواید و پیامهای آیه:

• عدالت الهی اقتضا میکند که هر کس نتیجه اعمال خود را ببیند؛ نه کسی از پاداش دیگری بهرهمند میشود و نه گناه دیگری به کسی منتقل میگردد.
• این آیه انگیزهای قوی برای انجام کارهای نیک ایجاد میکند، زیرا انسان میداند هیچ عمل خیری حتی کوچک، بیپاداش نمیماند.
• هشدار مهمی برای کسانی است که در گناه غرق شدهاند؛ زیرا عواقب اعمال بد دامنگیر خودشان خواهد شد و هیچکس نمیتواند از آن فرار کند.
• یادآوری معاد و بازگشت به سوی خدا، انسان را به مسئولیتپذیری در برابر اعمالش دعوت میکند و او را از غفلت و سرکشی بازمیدارد.
• این آیه نشان میدهد که دین اسلام بر پایه عدالت و مسئولیت فردی استوار است و هر انسانی در برابر سرنوشت خودش پاسخگوست.