Аль-Джасия сүрөсү — Аят 15

1. Сөздөрдүн мааниси:

• مَنْ عَمِلَ صَالِحًا — ким жакшылык иш кылса, башкача айтканда, Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап, ыкластуу жакшы амал кылса.
• فَلِنَفْسِهِ — анын пайдасы өзүнө гана тиет, Аллах ага муктаж эмес.
• وَمَنْ أَسَاءَ — ким жамандык кылып, күнөө иштерди кылса.
• فَعَلَيْهَا — анын зыяны өзүнө гана кайтат.
• ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ — анан баарыңар өлгөндөн кийин Раббиңерге кайтарыласыңар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала адамдарга өтө ачык жана акыйкат бир эрежени билдирип жатат: кимде-ким ыклас менен жакшылык иш кылса — намаз окуса, орозо кармаса, садака берсе, ата-энесине жакшылык кылса, чындык сүйлөсө — бул жакшылыктын пайдасы, сооп-сыйлыгы өзүнө гана тиет. Аллах Таала анын жакшылыгына муктаж эмес, себеби Аллах баарынан Беймуктаж, Мүнөзсүз бай. Ошондой эле, кимде-ким жамандык кылып, күнөө иштерди кылса — анын зыяны, жазасы да өзүнө гана кайтат. Аллахка анын күнөөсү эч зыян келтирбейт. Андан кийин баарыңар өлгөндөн кийин жалгыз Аллахка кайтарыласыңар, ошондо Аллах ар бириңерди кылган иштериңерге жараша сыйлайт: жакшылык кылгандарды бейиш менен сыйлап, жамандык кылгандарды татыктуу жазасы менен жазалайт. Бул дүйнө — сыноо орду, ал эми чыныгы жооп берүү орду — акырет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ар бир адам өз амалынын жообун өзү берет. Эч ким башканын жакшылыгы менен бейишке кирбейт, эч ким башканын күнөөсү үчүн жазаланбайт. Бул — Аллахтын адилеттигинин далили.
• Жакшылык кылуу — өзүңө жакшылык, жамандык кылуу — өзүңө жамандык. Ислам дини адамды жакшылыкка үндөп, жамандыктан кайтарат, себеби ар бир амалдын натыйжасы адамдын өзүнө тиет.
• Аллах Таала пенделеринин жакшылыгына да, жамандыгына да муктаж эмес. Бул — Аллахтын улуулугун жана Беймуктаждыгын билдирет. Ошондуктан адам жакшылыкты Аллах үчүн эмес, өзүнүн пайдасы үчүн кылат.
• Өлгөндөн кийин баары Аллахка кайтарылат. Бул — акыретке ишенүүнүн жана жооп берүүнүн зарылдыгын эскертет. Ар бир адам өз амалына жараша сыйлык же жаза алат.
• Бул аят адамды өзүнө-өзү эсеп берүүгө, амалдарын ойлонууга чакырат. Эгер жакшылык кылсаң — кубан, эгер жамандык кылсаң — тооба кыл жана оңол.
• Ислам дини — адилеттик жана жоопкерчилик дини. Ал ар бир адамга өз амалы үчүн жоопкерчилик жүктөйт, ошону менен коомдо жакшылыкты көбөйтүп, жамандыкты азайтууга үндөйт.