Əhqaf surəsi — Ayə 28

Sözlərin izahı:

• فَلَوْلَا (fə-ləvla): "Məgər... deyildi?" mənasında təşviq və təəssüf bildirən bir ifadədir; burada "nə üçün... deyildi?" mənasındadır.
• قُرْبَانًا (qurbanən): Yaxınlıq axtarma vasitəsi, Allaha yaxınlaşmaq üçün təqdim edilən şey.
• ضَلُّوا (dəllu): Yox oldular, qeyb oldular, uzaqlaşdılar.
• إِفْكُهُمْ (ifkuhum): Onların uydurması, yalanı.
• يَفْتَرُونَ (yəftərûn): Özlərindən uydurub iftira edirdilər.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala, keçmişdə helak edilmiş ümmətlərin acı sonluğundan dərs çıxarmağı bizə öyrədir. O ümmətlər Allahdan başqa bütlərə, heykəllərə sitayiş edirdilər. Onlar bu bütləri Allaha yaxınlaşmaq üçün bir vasitə sayırdılar — sanki bu daşlar və heykəllər onları Allaha yaxınlaşdıracaq, qiyamət günü onlar üçün şəfaət edəcəkdi. Amma Allah buyurur: Məgər o bütlər, o uydurma ilahlar onlara kömək edə bildimi? Əlbəttə ki, yox!

Əzab gəlib çatdığı zaman o bütlər onları tərk etdi, qeyb oldular. Ən çox ehtiyac duyduqları anda onlardan əl çəkdilər. Nə bir səs verdilər, nə bir kömək göstərdilər, nə də bir zərəri dəf edə bildilər. Bu, onların öz əlləriylə qurduqları yalanın, öz ağıllarından uydurduqları iftiranın nə qədər boş və əsassız olduğunu göstərir.

Ey insanlar! Düşünün: İnsan özünü hansısa bir daşa, bir heykələ, bir məxluqa bağlayırsa, ona güvənirsə, ondan kömək umursa — axırda nə olar? O şey onu tərk edər, yox olar, heç bir fayda verməz. Çünki yaratmaq, kömək etmək, ruzi vermək, bağışlamaq yalnız Allaha məxsusdur. Ondan başqa çağırılan hər şey batildir, yalandır, uydurmadır.

Bu ayə bizə təvhidin — Allahın birliyinin — nə qədər vacib olduğunu xatırladır. İnsan yalnız Allaha sığınmalı, yalnız Ondan kömək diləməli, yalnız Ona ibadət etməlidir. Çünki həqiqi kömək, həqiqi qurtuluş yalnız Allahın əlindədir. O bütlər ki, insanlar onlara bel bağlayırlar — nə qiyamət günü, nə də dünya həyatında heç bir fayda verə bilməzlər. Onlar sadəcə insanın öz uydurması, öz vəhminin məhsuludur.

Gəlin bu ayədən ibrət götürək: qəlbimizi yalnız Allaha bağlayaq, ibadətimizi yalnız Ona edək, duamızı yalnız Ona yönəldək. Çünki həqiqi dost, həqiqi yardımçı, həqiqi sığınacaq yalnız Allahdır. O, heç vaxt Öz qullarını tərk etməz — əgər qullar səmimi qəlbdən Ona yönəlsələr.