احقاف سۈرىسى — ئايەت 32

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• دَاعِيَ اللَّهِ: ئاللاھنىڭ دەۋەتچىسى، يەنى پەيغەمبەر مۇھەممەد ﷺ.
• مُعْجِزٍ: ئاللاھنى ئاجىز قىلالايدىغان، ئۇنىڭ جازاسىدىن قېچىپ قۇتۇلالايدىغان.
• أَوْلِيَاءُ: ياردەمچىلەر، ھىمايە قىلغۇچىلار.
• ضَلَالٍ مُّبِينٍ: ئوچۇق-ئاشكارا ھەقىقەتتىن چەتنەپ كەتكەنلىك.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا ئىنسانلارغا مۇھىم بىر ھەقىقەتنى ئۇقتۇرىدۇ: كىمكى ئاللاھنىڭ دەۋەتچىسى — پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ ئاللاھقا ئىمان ئېيتىش ۋە ياخشى ئەمەللەر قىلىشقا قىلغان دەۋىتىنى قوبۇل قىلمىسا، ئۇ ئاللاھنى ھەرگىز ئاجىز قىلالمايدۇ. ئۇ زېمىندا قانچە قاچسىمۇ، ئاللاھنىڭ جازاسىدىن قېچىپ قۇتۇلالمايدۇ. ئاللاھ ئۇنى جازالاشنى ئىرادە قىلسا، ئۇنىڭغا توسقۇن بولالايدىغان ھېچقانداق كۈچ يوق.

ئۇنىڭ ئاللاھتىن باشقا ياردەم بېرىدىغان، ئۇنى ئازابتىن قۇتقۇزىدىغان دوستلىرى ۋە ياردەمچىلىرىمۇ يوق. چۈنكى ھەممە ئىش ئاللاھنىڭ قولىدا، ئۇنىڭ ئىرادىسىگە ھېچكىم قارشى تۇرالمايدۇ.

ئاللاھ تائالا بۇنداق كىشىلەرنىڭ ھەقىقەتتىن ئوچۇق-ئاشكارا چەتنەپ كەتكەنلىكىنى، ھىدايەت يولىنى كۆرۈپ تۇرۇپمۇ ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈگەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ. ئۇلارنىڭ گۇمراھلىقى شۇنچە ئېنىقكى، ھېچقانداق باھانىگە ئورۇن قالمايدۇ.

ئى ئىنسان! ئويلىنىپ باققىن: سەن بۇ دۇنيادا قانچە كۈچلۈك، قانچە باي، قانچە نوپۇزلۇق بولساڭمۇ، ئاللاھنىڭ دەۋىتىنى رەت قىلساڭ، سەن ئاللاھنى ھەرگىز ئاجىز قىلالمايسەن. ئۇنىڭ ئازابى كەلگەندە، سېنى قۇتقۇزىدىغان ھېچقانداق كۈچ، ھېچقانداق دوست، ھېچقانداق ھىمايىچى بولمايدۇ. شۇڭا، ئەقىللىق ئىنسان ئاللاھنىڭ دەۋىتىنى قوبۇل قىلىپ، ھىدايەت يولىنى تۇتۇشى كېرەك. بۇ يول — نىجاتلىق يولى، بەختلىك تۇرمۇش يولى، ئاخىرەتتە مەڭگۈلۈك جەننەتكە ئېرىشتۈرىدىغان يول. كېلىڭلار، بىرلىكتە ئاللاھنىڭ دەۋىتىگە قۇلاق سېلىپ، ئۇنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشەيلى!