Hujurot surasi — Oyat 8

Kalima ma'nolari:

• Fazl: Yaxshilik, inoyat, marhamat.
• Ni'mat: Ne'mat, berilgan yaxshi narsa.
• Alim: Har narsani biluvchi.
• Hakim: Har ishni hikmat bilan qiluvchi.

Tafsir:

Sizga iymon, hidoyat va yaxshi amallarni yoqtirib qo'yish, yomon ishlarni esa yomon ko'rsatish – bularning barchasi Allohning sizlarga bergan fazli (marhamati) va ne'matidir. Bu sizning qadringiz yoki kuchingiz bilan emas, balki Allohning o'zi sizlarga inoyat qilib, bu buyuk yaxshilikni ato etganidir. Alloh taolo bandalarining holatini to'liq biladi – kim Uning ne'matlariga shukr qilishini va kim noshukurlik qilishini yaxshi biladi. Shuningdek, U hikmat egasidir – har bir ishni o'z o'rniga qo'yadi, kimga hidoyat berish kerak bo'lsa, o'shanga beradi va kimni o'z holiga tashlash kerak bo'lsa, o'shani tashlaydi. Uning barcha ishlari hikmat va adolat bilan amalga oshadi.

Foydalar:

1. Iymon va hidoyat – bu insonning o'z kuchi bilan erishadigan narsasi emas, balki Allohning sof fazli va ne'matidir. Bu esa mo'minni kamtarlikka undaydi va uni kibrdan saqlaydi.
2. Alloh taolo bandalarining holatini biluvchi va hikmatli zot ekani – Uning har bir ishida bir hikmat borligini anglatadi. Shuning uchun mo'min Allohning qaroriga rozi bo'ladi va Unga to'liq ishonadi.
3. Bu oyat mo'minlarga Allohning ularga bo'lgan cheksiz marhamatini eslatib, Uning ne'matlariga shukr qilishga undaydi. Shukr esa ne'matlarning ziyoda bo'lishiga sabab bo'ladi.
4. Allohning ilm va hikmat bilan ish tutishi – mo'minlarga ishonch bag'ishlaydi: Alloh ularni hech qachon yolg'iz qoldirmaydi va ularning manfaatini bilgan holda ish yuritadi.