Аль-Маида сүрәсе — Аять 100

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Хәбис — начар, пакьсез, хәрам һәм яман булган нәрсә.
• Таййиб — яхшы, пакь, хәләл һәм мактаулы булган нәрсә.
• Әүли-л-әлбаб — аң ияләре, акыллы кешеләр, гакыл белән эш итүчеләр.
• Фәләх — уңыш, коткарылу, мәңгелек бәхеткә ирешү.

Аять тәфсире:

Әй, Мухәммәд пәйгамбәр! Син кешеләргә әйт: начар һәм яман нәрсә белән яхшы һәм пакь нәрсә бер-берсенә тиң була алмый. Бу кагыйдә тормышның һәр өлкәсенә карый: кәфер белән мөэмин тигез түгел, гөнаһ кылучы белән тәүбә итеп, Аллага итагать итүче тигез түгел, надан белән галим тигез түгел, бозык гамәлле белән туры юлда баручы тигез түгел, хәрам мал белән хәләл мал тигез түгел. Хәтта синең күзеңә начарның күплеге матур күренсә дә, аның күплеге аның яхшылыгын күрсәтми. Киресенчә, аз булса да хәләл һәм пакь нәрсә, күп булса да хәрам һәм начар нәрсәдән өстенрәк. Чөнки эшнең кыйммәте аның сыйфатында, ә санында түгел.

Шуңа күрә, ий акыл ияләре! Сез Аллаһының Җәзасыннан куркыгыз, начар һәм хәрам эшләрдән читләшегез, яхшы һәм хәләл эшләрне эшләгез. Бу аять шулай ук мөшрикләрнең хаҗ сәфәренә каршы тыелу турында да иңгән — мөселманнарга мөшрикләргә комачауламаска, аларга золым итмәскә кушылган, чөнки аларның гамәлләре яман булса да, аларга каршы тору да яхшы эш түгел. Әгәр сез Аллаһыга тәкъвалык итсәгез, ягъни Аның боерыкларын үтәп, тыюларыннан читләшсәгез, бәлки, сез уңышка ирешерсез — Аллаһының ризалыгына һәм оҗмах бакчаларына лаек булырсыз.

Аятьтән алынган файдалар:

• Яхшылык белән начарлык беркайчан да тигез була алмый, хәтта начарның күплеге күзгә матур күренсә дә.
• Кеше санга түгел, сыйфатка карап бәя бирергә өйрәнергә тиеш.
• Акыл ияләре өчен иң мөһим бурыч — Аллаһыдан курку һәм тәкъвалык итү, чөнки нәкъ менә шул юл белән генә чын уңышка — мәңгелек бәхеткә ирешеп була.
• Ислам динендә чисталык, пакьлек һәм хәләллек — мөэминнең төп сыйфатлары, ә хәрам һәм начар эшләрдән читләшү — аның иманының дәлиле.