Аль-Маида сүрөсү — Аят 118

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• تُعَذِّبْهُمْ — аларды азаптайсың, жазалайсың.
• عِبَادُكَ — Сенин кулдарың. Бул жерде "Сенин бийлигиңдеги, Сенин мүлкүңдөгү пенделериң" деген мааниде.
• تَغْفِرْ لَهُمْ — аларды кечиресиң, күнөөлөрүн жашырасың.
• الْعَزِيزُ — Азиз, б.а. эч ким жеңе албаган, кудуреттүү, күчтүү.
• الْحَكِيمُ — Хаким, б.а. бардык ишинде, өкүмүндө жана башкаруусунда даанышман.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Ийса пайгамбар (алайхи-ссалам) Аллах Таалага кайрылып, өзүнүн пенделигин жана Аллахтын улуулугун моюнга алып айткан сөздөрү баяндалат. Ал мындай дейт: "Эгерде Сен аларды азаптасаң, алар Сенин кулдарың — Сен аларга каалаган өкүмүңдү жүргүзөсүң, эч ким Сени айыптай албайт. Эгерде аларды кечирсең, анда Сен Азизсиң жана Хакимсиң — эч ким Сага каршы тура албайт, Сенин ар бир ишиң, өкүмүң жана кечиримиң даанышмандык менен."

Бул сөздөр Ийса пайгамбардын Аллахка болгон толук моюн сунуусун жана таслим болушун көрсөтөт. Ал өзүнүн элдеринин тагдырын Аллахтын эркине тапшырып, Аллахтын адилеттигине да, ырайымына да толук ишенет. Эгер Аллах азаптаса — бул Анын адилеттиги, анткени алар муну эмне кылгандыктары үчүн татыктуу. Эгер кечирсе — бул Анын ырайымы жана жомарттыгы, анткени кечирүү Ага эч кандай зыян келтирбейт, Ал баарынан үстөм.

Бул аят Аллахтын эки улуу ысымын — Азиз жана Хаким — эске салат. Азиз дегени Аллахтын кудурети чексиз, эч ким Аны жеңе албайт, Анын өкүмүнө каршы чыга албайт. Хаким дегени Аллахтын бардык иштери, өкүмдөрү жана чечимдери даанышмандыкка толук, Анын адилеттиги да, ырайымы да бирдей кемелдүү.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын адилеттиги жана ырайымы бирдей кемелдүү: Аллах азаптаса да адилеттик менен азаптайт, кечирсе да ырайым менен кечирет. Бул бизге Аллахтын эч качан залым эмес, тескерисинче, Анын ар бир иши даанышмандыкка негизделгенин үйрөтөт.
• Пенделикти моюнга алуу: Ийса пайгамбар өзүнүн пенде экенин жана Аллахтын алдында алсыз экенин моюнга алган. Бул бизге да өзүбүздүн алсыздыгыбызды, Аллахка болгон муктаждыгыбызды түшүнүүгө жардам берет.
• Тагдырга таслим болуу: Биз башкалардын тагдыры үчүн Аллахка кайрылып, дуба кылышыбыз керек, бирок акырында Аллахтын эркине таслим болушубуз зарыл. Аллах эмне кылса да, анда даанышмандык бар.
• Кечирим суроонун мааниси: Аллах кечирүүгө даяр, бирок кечирим Анын ырайымы менен гана болот. Биз Аллахтан кечирим сурап, Анын ырайымына үмүт кылышыбыз керек.
• Ислам — таслим болуу дини: Бул аят исламдын негизги маанисин — Аллахтын эркине толук таслим болууну — ачык көрсөтөт. Ислам дини адамды Аллах менен болгон мамилесинде чынчылдыкка, моюн сунууга жана ишенимге чакырат.
• Аллахтын ысымдарын билүү: Азиз жана Хаким ысымдарын билүү биздин Аллахка болгон ишенимибизди бекемдейт, Ага болгон сүйүүбүздү арттырат жана жашообузда Анын өкүмүнө ыраазы болууга үйрөтөт.