Sure Mâide — Ayet 13

Kelime Anlamları:

• Nakd (نَقْض): Sözleşmeyi bozmak, ahdi çiğnemek.
• Mîsâk (مِيثَاق): Sağlam, pekiştirilmiş sözleşme, antlaşma.
• Lâne (لَعْن): Rahmetten kovmak, Allah'ın rahmetinden uzaklaştırmak.
• Kâsiye (قَاسِيَة): Katı, sert, yumuşamayan, kabul etmeyen kalp.
• Tahrîf (تَحْرِيف): Kelimeleri yerinden kaydırmak, anlamını veya lafzını değiştirmek.
• Hazz (حَظّ): Pay, nasip.
• Tettaliu (تَطَّلِعُ): Fark etmek, görmek, ortaya çıkarmak.
• Hâine (خَائِنَة): Hainlik, ihanet, güveni sarsan davranış.
• Afv (عَفْو): Bağışlamak, cezalandırmaktan vazgeçmek.
• Safh (صَفْح): Yüz çevirmek, hoşgörüyle karşılamak, kusuru yüze vurmamak.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, İsrâiloğulları'nın içler acısı durumunu ve onların Allah'ın nimetlerine karşı nankörlüklerini bizlere haber vermektedir. Onlar, kendilerinden alınan sağlam sözleşmeyi bozdular; peygamberlere iman edeceklerine, Tevrat'ın hükümlerini uygulayacaklarına dair verdikleri ağır sözü çiğnediler. İşte bu ahdi bozmaları sebebiyle Allah onları rahmetinden kovdu ve uzaklaştırdı. Bu, onların kalplerinin katılaşmasına, imana ve öğüde kapalı hâle gelmesine sebep oldu. Artık o kalpler öyle bir hâle geldi ki; ne bir öğüt fayda verir, ne de bir ibret ders alır.

Onların bu katı kalpliliği, kendilerini daha büyük bir günaha sürükledi: Allah'ın kelamını tahrif etmeye başladılar. Tevrat'taki kelimeleri yerlerinden kaydırdılar, anlamlarını değiştirdiler, kendi hevâ ve heveslerine uydurmak için çarpıttılar. Üstelik kendilerine hatırlatılan, emredilen şeylerin önemli bir kısmını da tamamen terk ettiler; onları unuttular, yani amel etmeyi bıraktılar.

Ey Resûlüm! Sen onlardan sürekli bir hainlik görürsün. Verdikleri sözde durmazlar, sana karşı tuzak kurarlar, düşmanlarına yardım ederler. Bu, onların değişmez bir karakteri hâline gelmiştir. Ancak içlerinden iman eden küçük bir grup müstesnadır; onlar sözlerinde duran, emanete riayet eden kimselerdir.

Ey Peygamber! Sen onların bu kötü davranışlarına karşı af ve hoşgörüyle muamele et. Onları bağışla, yaptıklarına karşılık verme, yüzlerine vurma. Çünkü Allah, iyilik edenleri, affetmeyi ve güzel davranmayı sevenleri sever. Senin bu güzel ahlâkın, onların hidayetine vesile olabilir; en azından senin yanında Allah'ın rızasını kazanmış olursun.

Bu âyet, biz ümmet-i Muhammed'e de önemli dersler vermektedir: Ahde vefa göstermek, sözünde durmak müminin şiarıdır. Kalp katılığı, günahların ve ahdi bozmanın bir sonucudur. Allah'ın kelamını tahrif etmek, onu kendi hevâsına göre yorumlamak büyük bir felakettir. Ve en önemlisi: Affetmek, hoşgörülü olmak ve güzel davranmak, Allah'ın sevgisini kazandıran en yüce ahlâktır. Mümin, kendisine kötülük edene bile iyilikle karşılık vererek Allah'ın rızasını hedeflemelidir.