سوره ذاریات — آیه 42

معانی کلمات:

• تَذَرُ: رها میکند، باقی میگذارد.
• أَتَتْ عَلَیْهِ: بر آن گذشت، به آن رسید.
• الرَّمِیمِ: استخوان پوسیده و متلاشی شده، یا هر چیز کهنه و فرسودهای که از شدت کهنگی خرد و نابود شده باشد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه داستان قوم عاد و عذاب آنان، به توصیف باد عذاب میپردازد که آن قوم سرکش را نابود کرد. این باد چنان ویرانگر و بیرحم بود که هر چیزی را که بر آن میگذشت — چه انسان، چه حیوان، چه اموال و چه بناهای استوار — از بین میبرد و آن را به چیزی پوسیده و خرد شده مانند استخوانهای کهنه و فرسوده تبدیل میکرد. هیچ چیز از گزند آن در امان نبود؛ نه جانداران، نه داراییها، نه حتی کاخهای محکم و استوار. این باد به اذن خداوند چنان قدرت تخریبی داشت که همه چیز را در هم میکوبید و به خاک و خاشاکی بیارزش تبدیل میکرد. این صحنه هولناک، نشانهای از قدرت بیکران پروردگار و هشداری برای همه انسانهاست که از عذاب الهی غافل نمانند و به راه حق بازگردند.

فواید و درسهای آیه:

• عذاب الهی میتواند به شکلهای گوناگون و غیرمنتظره نازل شود؛ بادی که معمولاً مایه حیات و نشاط است، به فرمان خدا میتواند عامل نابودی و هلاکت باشد. پس هیچکس نباید از قدرت خداوند در امان بماند و مغرور شود.
• این آیه انسان را به تواضع و فروتنی دعوت میکند؛ زیرا هر چه انسان میسازد و به آن میبالد، در برابر اراده الهی بسیار سست و ناچیز است. پس باید تکیهگاه خود را فقط خداوند قرار دهد، نه اموال و قدرتهای مادی.
• نابودی کامل قوم عاد با وجود قدرت و ثروت فراوانشان، نشان میدهد که هیچ نیرویی در برابر خداوند یارای مقاومت ندارد. این درس بزرگی است برای همه انسانها که از نافرمانی و تکبر بپرهیزند و به رحمت الهی پناه ببرند.
• این آیه مژده میدهد که خداوند همواره بر بندگان خود آگاه است و اگر قومی از او رویگردان شوند، میتواند آنها را به شدیدترین شکل مجازات کند؛ اما در عین حال، درهای توبه و بازگشت برای مؤمنان همیشه باز است و رحمت او بر غضبش پیشی دارد.