Аз-Зарият сүрөсү — Аят 54

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• فَتَوَلَّ — бет буруу, жүз буруу, алыс болуу дегенди билдирет. Бул жерде пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) алардан бет буруп, аларга болгон ашыкча кайгырууну токтотуу маанисинде келген.
• عَنْهُمْ — алардан, башкача айтканда, аятты четке каккан каапырлардан.
• بِمَلُومٍ — жеме-кепке калган, айыпталган, күнөөлөнгөн деген мааниде. Бул жерде «сен эч ким тарабынан айыпталбайсың» дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар! Сен аларга акыйкатты жеткирип, Аллахтын буйруктарын жеткирдиң. Эми алар сени кабыл албай, акыйкатка кулак салбай койгондон кийин, аларга болгон ашыкча кайгырууну, алардын ыйман келтиришинен үмүт үзбөй күйүп-жанышууну токтот. Алардан бет бур, аларга болгон ашыкча камкордукту ташта. Сен аларга жеткирүүгө тийиш болгон нерсени жеткирдиң, ошондуктан сен эч ким тарабынан жеме-кепке калбайсың, айыпталбайсың. Сенин милдетиң — жеткирүү эле, ал эми ыйман келтирүү же келтирбөө — Аллахтын колунда. Алардын каапырлыгы үчүн сен жоопкер эмессиң.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала пайгамбарларына жана ыймандуу адамдарга акыйкатты жеткирүүнү милдет кылган, ал эми натыйжа Аллахтын колунда экенин үйрөтөт. Бул мусулмандарга даават кылууда ашыкча кайгырып, өзүн күнөөлүү сезбей, чыдамдуу болууну үйрөтөт.
• Акыйкатты жеткирүү — жоопкерчилик, ал эми адамдардын кабыл алышы же албашы — Аллахтын эрки. Бул бизди жүктөн жеңилдетет жана дааваттагы натыйжага гана эмес, милдетти аткарууга көңүл бурууга чакырат.
• Аллах Таала пайгамбарды (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жеме-кептен, айыптоодон бошоткон. Бул Аллахтын адилеттүүлүгүн жана ырайымдуулугун көрсөтөт. Аллах пенделерине көтөрө албаган жүктү жүктөбөйт.
• Бул аят ыймандуу адамдарга акыйкат жолунда чыдамдуу болууну, натыйжага эмес, милдетти так аткарууга умтулууну үйрөтөт. Ошондой эле, Аллахтын буйруктарын аткарууда адамдардын каршылыгына кабылганда, рухту түшүрбөй, Аллахка таянууга чакырат.
• Ислам — жеңилдик жана ырайым дини. Аллах пенделеринен алардын күчү жетпеген нерсени талап кылбайт. Бул аят муну далилдеп, ыймандуулардын жүрөгүнө тынчтык жана сооронуч берет.