Zoriyot surasi — Oyat 54

Kalimalarning ma'nolari:

• فَتَوَلَّ عَنْهُمْ: Ulardan yuz o'gir, ularni tark et.
• بِمَلُومٍ: Ayblanuvchi, malomat qilinuvchi.

Tafsir:

Ey Rasululloh! Alloh taolo sizga, shirk keltiruvchi va da'vatingizni yolg'on deb hisoblagan mushriklardan yuz o'girishni buyurmoqda. Ya'ni, ularning hidoyat topishlari uchun haddan tashqari qayg'urishdan, ularning iymonga kelmasliklari sababli o'zingizni qiynashdan to'xtang. Chunki siz ularga yetkazilishi lozim bo'lgan risolatni to'liq yetkazdingiz, Allohning amrini ularga bayon qildingiz. Endi siz hech kim tomonidan malomat qilinmaysiz, ayblanmaysiz. Sizning vazifangiz faqat yetkazish edi, hidoyat berish esa faqat Allohning ixtiyoridadir. Alloh taolo ular haqida O'zi xohlagan hukmni qiladi.

Foydalar:

1. Da'vatchi va nabiyning vazifasi faqat yetkazishdir; natija Allohning qo'lidadir. Bu esa da'vatchilarni tushkunlikka tushishdan saqlaydi.
2. Haqni yetkazgan inson, garchi odamlar qabul qilmasalar ham, malomat va ayblovga loyiq emas. Bu mo'minlarga taskin beradi.
3. Alloh taolo o'z rasuliga qulaylik yaratib, uning qalbini taskin qilmoqda — bu esa bandalarga ham ibrat: Allohning amrini bajo keltirgan kishi hech qachon ayblanmaydi.
4. Bu oyatda da'vatda sabr-qanoat va o'zini haddan tashqari qiynamaslik odobi o'rgatiladi.