Zariyat surəsi — Ayə 54

1) Bəzi sözlərin izahı:

• فَتَوَلَّ — üz çevir, arxa dön, diqqətini yönəltmə deməkdir. Burada məcazi mənada: onlara həddindən artıq bağlanmağı, onların iman gətirməməsinə görə qəm-qüssəyə qərq olmağı tərk et mənasındadır.
• عَنْهُمْ — onlardan, yəni haqqı yalan sayan kafirlərdən.
• بِمَلُومٍ — qınanılan, təqsirləndirilən, danlanan şəxs deməkdir. Burada "sən qınanılacaq deyilsən" mənasını verir.

2) Ayənin təfsiri:

Ey Peyğəmbər! Sən bu haqqı yalan sayanlara o qədər bağlandın, onların iman gətirməsi üçün o qədər qəm yedin ki, az qala özünü həlak edəcəkdin. Artıq onlardan üz çevir, onlara həddindən artıq bağlanmağı tərk et. Sən heç bir qınamağa layiq deyilsən, çünki sənə tapşırılan risaləti onlara tam şəkildə çatdırdın. Sənin vəzifən təbliğ etmək idi, hidayət vermək isə Allaha aiddir. Onlar iman gətirmirsə, bu sənin günahın deyil və buna görə heç kim səni qınaya bilməz.

Bu ayə Peyğəmbərə (sallallahu aleyhi və səlləm) və onun yolunu davam etdirən bütün dəvətçilərə böyük bir təsəlli və dərsdir: dəvət vəzifəsini yerinə yetirdikdən sonra nəticəni Allaha buraxmaq, insanların iman gətirməməsinə görə özünü məhv etməmək lazımdır. Allahın hidayəti olmadan heç kim iman gətirə bilməz, lakin sənin səmimi təbliğin heç vaxt boşa getməz. Kim bilir, bəlkə bu gün üz çevirdiyin bir qəlbin toxumu illər sonra göyərər. Sənin vəzifən toxum səpməkdir, bitirmək isə Rəbbinin əlindədir. Odur ki, ümidini itirmə, qəmə qərq olma, çünki sən Rəbbinin yanında qınanılan deyil, əksinə, sevilən və mükafatlandırılacaq bir elçisən.