سوره ذاریات — آیه 9

معانی کلمات:

• یُؤْفَکُ: منحرف و بازداشته میشود.
• أُفِکَ: کسی که (در علم الهی) از حق بازداشته شده و از هدایت محروم گشته است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در آیات پیشین، به آسمانِ دارای آفرینش نیکو سوگند یاد کرده و خطاب به منکران میفرماید که شما در گفتار خود درباره قرآن و پیامبر (صلی الله علیه وسلم) دچار تناقض و اختلاف شدهاید؛ گاهی آن را سحر، گاهی شعر و گاهی دروغ میخوانید. سپس در این آیه میفرماید: از ایمان به قرآن و پیامبر (صلی الله علیه وسلم) بازداشته میشود تنها کسی که در علم ازلی خداوند، از خیر و سعادت محروم شده و لایق هدایت نیست. چنین کسی به دلیل اعراض از آیات و براهین روشن الهی، توفیق ایمان را نمییابد و از پذیرش حق محروم میماند. این بازداشتن، نه ظلمی از جانب خداوند است، بلکه نتیجه سوء اختیار و لجاجت خود شخص است که خداوند بر اساس علم بیپایان خود، او را چنین میشناسد و او را به حال خود وا میگذارد.

فواید و پیامهای آیه:

• هدایت و گمراهی به دست خداوند است و او بر اساس علم و حکمت خود، کسانی را که شایستگی دارند توفیق ایمان میدهد و کسانی را که با لجاجت از حق رویگردانند، به حال خود رها میکند.
• ایمان، توفیقی الهی است که باید آن را قدر دانست و با دعا و تضرع، از خداوند ثبات قدم خواست.
• انسان نباید به عقل و تلاش خود مغرور شود؛ بلکه باید همواره از خداوند بخواهد که او را از کسانی قرار دهد که توفیق ایمان و عمل صالح یافتهاند.
• این آیه هشداری است برای کسانی که با حقایق روشن قرآنی به مقابله برمیخیزند که سرانجامشان محرومیت از هدایت است؛ پس شایسته است انسان با تواضع و خشوع، در برابر وحی الهی تسلیم شود.