سوره ذاریات — آیه 8

معانی کلمات:

• قَوْلٍ مُخْتَلِفٍ: سخنِ متناقض و متضارب؛ سخنی که اجزای آن با یکدیگر سازگار نیست و هر بار به گونهای ابراز میشود.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، پس از سوگندهای پرشمار به آسمان و مخلوقات زیبای آن، خطاب به مشرکان و تکذیبکنندگان مکّه میفرماید: شما ای کسانی که پیام حق را انکار میکنید، قطعاً در گفتاری پراکنده و متناقض گرفتار آمدهاید. سخنان شما درباره قرآن و پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) هیچ انسجام و ثباتی ندارد؛ گاهی میگویید قرآن سحر است، گاهی شعر، گاهی افسانههای گذشتگان، و درباره رسول خدا نیز گاهی او را ساحر، گاهی شاعر، گاهی کاهن و گاهی دیوانه میخوانید. این تناقضگوییها نشان میدهد که شما بر باطل و گمراهی هستید و از روی عناد و لجاجت، هر سخنی را که به ذهنتان میرسد بر زبان میآورید، نه از روی تحقیق و جستجوی حقیقت. کسی که از پذیرش دلایل روشن و براهین یقینی رویگردان شود، از هدایت و توفیق خیر محروم میماند و در این آشفتگی فکری و گفتاری سرگردان خواهد بود.

فواید و پیامهای آیه:

• تناقضگویی و بیثباتی در گفتار، نشانه باطل بودن راه و روش انسان است؛ زیرا حق همواره ثابت و استوار است و هرگز دچار تضاد و اختلاف نمیشود.
• قرآن کریم و پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) دارای حقیقتی روشن و ثابت هستند که هیچ سخن متناقضی نمیتواند آن را خدشهدار کند.
• انسان باید در جستجوی حقیقت، با انصاف و دقت نظر عمل کند و از لجاجت و عناد بپرهیزد تا مشمول توفیق الهی گردد.
• این آیه به مؤمنان اطمینان میدهد که هجمههای تبلیغاتی و سخنان ضد و نقیض دشمنان، هرگز نمیتواند حقانیت اسلام را زیر سؤال ببرد.