سوره طور — آیه 21

معانی کلمات:

• أَلَتْنَاهُمْ: کم نکردیم از ایشان.
• رَهِینٌ: گروگان و در گرو.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه کریمه، بشارتی بزرگ برای مؤمنان بیان میفرماید: کسانی که ایمان آوردند و فرزندانشان نیز در ایمان از آنان پیروی کردند — فرزندان بالغ با ایمان خودشان و فرزندان خردسال به تبعیت از پدر و مادر مؤمنشان — خداوند این فرزندان را در بهشت به پدرانشان ملحق میکند و آنان را در درجه و منزلت پدرانشان جای میدهد، هرچند که اعمالشان به پای اعمال پدران نرسد. این کار برای آن است که چشم پدران و مادران به دیدن فرزندانشان روشن شود و خوشحال گردند و در کنار یکدیگر در بالاترین درجات بهشت باشند. و خداوند از پاداش اعمال پدران چیزی نمیکاهد و به خاطر این الحاق، از ثواب آنان نمیکاهد. سپس خداوند تأکید میکند که هر انسانی در گرو اعمال خود است و هیچکس بار گناه دیگری را بر دوش نمیکشد؛ یعنی این الحاق فرزندان به پدران، فضل و کرمی از جانب خداست، نه اینکه کسی بتواند با ایمان دیگری نجات یابد یا گناه کسی به دیگری منتقل شود.

فواید و پیامهای آیه:

• محبت خداوند به بندگان مؤمنش بسیار والاست؛ او نهتنها خودشان را پاداش میدهد، بلکه فرزندانشان را نیز به واسطه ایمانشان به آنان ملحق میکند تا شادی و انس آنان کامل شود.
• این آیه انگیزهای قوی برای والدین است تا در تربیت ایمانی فرزندانشان بکوشند و آنان را در مسیر ایمان و عمل صالح یاری دهند، زیرا فرزند صالح، مایه سربلندی و خوشحالی والدین در دنیا و آخرت است.
• عدالت الهی اقتضا میکند که هر کس پاداش و کیفر اعمال خودش را ببیند و هیچکس گناه دیگری را بر عهده نمیگیرد؛ پس باید هر فردی به فکر اصلاح خود باشد و در عین حال با دعا و تربیت صحیح، فرزندانش را نیز به راه حق هدایت کند.
• فضل و کرم خداوند فراتر از عدالت است؛ او با لطف خود، فرزندان مؤمن را به درجه پدرانشان میرساند، بدون اینکه از اجر پدران بکاهد، و این نشانه رحمت واسعه الهی است که امید را در دل مؤمنان زنده میکند.