Najm surasi — Oyat 40

Kalimalarning ma'nolari:

• سَعْيَهُ — uning harakati, amali, qilgan ishi.
• يُرَى — ko'rinadi, namoyon bo'ladi.

Tafsir:

Ushbu oyatda insonning qilgan barcha sa'y-harakatlari, ya'ni yaxshi yoki yomon amallari bejiz ketmasligi, balki ularning hammasi oxiratda, Qiyomat kunida ochiq-oydin ko'z o'ngida namoyon bo'lishi bayon qilinmoqda. Inson dunyoda qilgan har bir ishi — xoh u yaxshilik bo'lsin, xoh yomonlik bo'lsin — albatta, u kunning o'zida uning oldiga keltiriladi va o'z ko'zi bilan ko'radi. Bu holatda yaxshi amal qilgan mo'min uchun bu ko'rinish unga sharaflanish va quvonch ulashsa, yomon amal qilgan kishi uchun esa uyat va tanbeh bo'ladi. Chunki u o'z qilmishlarini o'z ko'zi bilan ko'rib, ularning hisob-kitobi berilishini anglaydi. Bu esa insonning dunyodagi barcha harakatlari qayd etilishi va ularning natijasi albatta yuzaga chiqishini ta'kidlaydi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Inson dunyoda qilgan har bir amali — kichik yoki katta — bekor ketmaydi, balki Qiyomat kuni uning oldida namoyon bo'ladi. Bu esa mo'min kishiga har bir ishida ehtiyotkor bo'lishni o'rgatadi.
2. Ushbu oyat insonni yaxshi amallarga undaydi, chunki qilgan yaxshiliklari oxiratda uning yuzini yoritadi va unga shodlik keltiradi.
3. Yomon ishlardan qaytaradi, chunki ularning hammasi bir kun kelib oshkor bo'ladi va inson o'z qilmishidan uyaladi.
4. Bu oyat adolatning to'liq amalga oshishiga ishonch hosil qilishga yordam beradi — hech qanday amal zoye ketmaydi, har kim o'z qilganiga yarasha mukofot yoki jazo oladi.
5. Insonning dunyodagi hayoti bema'ni emas, balki har bir harakatining natijasi bor va bu natija oxiratda ko'rinadi. Bu esa insonni mas'uliyatli bo'lishga va hayotini ma'noli o'tkazishga chorlaydi.