Qəmər surəsi — Ayə 44

Sözlerin izahı:

• أَمْ (əm): Burada "yoxsa" mənasında olub, əvvəlki fikri inkar edən və ya sual bildirən bir ifadədir.
• يَقُولُونَ (yəqulunə): "Deyirlər" – yəni kafirlər belə iddia edirlər.
• نَحْنُ (nəhnu): "Biz" – danışan şəxslərin özlərini bildirir.
• جَمِيعٌ (cəmiun): "Toplu, birlikdə olan camaat" – bir yerdə toplanmış, güclü birlik.
• مُنتَصِرٌ (muntəsirun): "Qalib gələn, müdafiə olunan, kömək olunan" – düşmənə qarşı qalib gələcək, heç kəsə məğlub olmayan.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Məkkə müşriklərinin özlərinə olan yanlış güvənlərini və qürurlarını bizə xəbər verir. Onlar deyirdilər: "Biz birlikdə güclü bir camaatıq, heç kəs bizə qalib gələ bilməz, bizi məğlub edə bilməz." Onlar elə zənn edirdilər ki, bir yerdə olduqları üçün Peyğəmbərə (sallallahu aleyhi və səlləm) və ona iman gətirənlərə qarşı dura biləcəklər və Allahın əzabından da qorunacaqlar.

Amma bu, sadəcə bir vəhm və qürur idi. Onların birliyi onları Allahın əzabından qurtara bilməzdi. Çünki Allahın qüdrəti qarşısında heç bir güc, heç bir camaat dayana bilməz. Onlar özlərini güclü hesab edirdilər, halbuki əsl güc yalnız Allaha məxsusdur. Onların bu sözləri, əslində, özlərini aldatmaqdan başqa bir şey deyildi.

Ey insan! Bu ayədən ibrət götür: İnsan nə qədər güclü, nə qədər varlı, nə qədər camaatı çox olsa da, Allahın iradəsi qarşısında acizdir. Əsl qalibiyyət və əsl müdafiə yalnız Allaha sığınmaqla, Ona iman gətirməklə və Onun yolunda olmaqla mümkündür. Uca Allah buyurur ki, kafirlər özlərini qalib hesab edirdilər, lakin onların bu iddiası boş bir söz idi. Allahın əzabı gələndə nə birliyin, nə də gücün faydası olmaz.

Gəlin biz də bu ayədən dərs götürək: Allaha təvəkkül edək, Ona sığınaq, Onun dininə sarılaq. Çünki əsl qalibiyyət və əsl qurtuluş yalnız Onun əlindədir. Allah-Təala bizləri Özünə tərəf yönələn, qürurdan uzaq, təvazökar və imanlı qullarından etsin. Amin.