سوره قمر — آیه 44

معانی واژگان:

• جَمِیعٌ: گروهی متحد و یکپارچه، با تدبیر و رأی واحد.
• مُنتَصِر: یاریشده، پیروز و غالب بر دشمن؛ کسی که از گزند دیگران در امان است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از ذکر سرنوشت شوم پیشینیانِ تکذیبکننده، به کفار قریش خطاب میکند و میفرماید: آیا اینان (که با شنیدن هشدارهای پیامبر صلیاللهعلیهوسلم و دیدن عذابهای اقوام پیشین، باز هم بر کفر خود اصرار میورزند) از روی نادانی و غرور میگویند: «ما گروهی متحد و یکپارچهای هستیم که رأی و تدبیرمان یکی است و در برابر هر دشمنی، پیروز و یاریشدهایم؛ هیچکس نمیتواند بر ما غلبه کند یا به ما آسیب برساند و کسی نمیتواند اجتماع ما را از هم بپاشد»؟! آنان گمان میکنند که قدرت و جمعیتشان میتواند آنان را از عذاب الهی و شکست در برابر حق حفظ کند؛ اما غافل از آنکه هیچ نیرویی در برابر اراده خداوند یارای مقاومت ندارد و این پندار باطل، آنان را در گرداب غفلت و سرکشی فرو برده است.

فواید و پیامهای آیه:

1. تکیه بر قدرت و جمعیت، هرگز انسان را از عذاب الهی و شکست در برابر حق نجات نمیدهد؛ چرا که همه چیز به اراده خداوند است و او بر هر چیزی تواناست.
2. غرور و خودبزرگبینی از موانع بزرگ پذیرش حق است؛ کسانی که به امکانات مادی خود مغرور میشوند، از شنیدن دعوت انبیا محروم میمانند.
3. این آیه هشداری است برای همه انسانها در طول تاریخ که نباید به ظاهر قدرت، جمعیت و تجهیزات دل خوش کنند؛ بلکه باید به خداوند پناه برند و از نافرمانی او بپرهیزند.
4. سنت الهی بر این جاری شده که هر گروهی که با تکبر و غرور، حق را انکار کند، سرانجام ذلیل و نابود خواهد شد، هرچند در ظاهر قدرتمند و پیروز به نظر برسد.