سورت انعام — آیت 116

د کلمو معناګانې:

• يُضِلُّوكَ: دوی به تا له سمې لارې ګمراه کړي.
• سَبِيلِ اللَّهِ: د الله دین (اسلام).
• الظَّنَّ: بې اساسه ګمان او اټکل.
• يَخْرُصُونَ: اټکل کوي، دروغ وايي (بې علمه خبرې کوي).

د آیت تفسیر:

اې نبي! که ته د ځمکې د ډېرو خلکو (چې ډېری یې کافران او مشرکان دي) خبره ومنې، نو دوی به تا د الله له دین او سمې لارې ګمراه کړي. دوی نه د کوم دلیل او حقیقت پر بنسټ عمل کوي، بلکې یوازې د خپلو بې بنسټه ګمانونو او اټکلونو پیروي کوي. دوی په دې ګمان دي چې خپل بتان او معبودان د الله په وړاندې د دوی شفاعت کوي، او دا چې د خپلو پلرونو پر لاره دي، نو سم دي. خو دا ټول یوازې اټکل او درواغ دي، چې هېڅ علمي او منطقي اساس نه لري. الله تعالی دا خبره روښانه کوي چې حق تل د اکثریت په پيروي نه دی، بلکې حق د الله په حکم او د هغه د رسول په لارښوونه پېژندل کېږي، که څه هم د خلکو اکثریت پر خلاف وي.

فايدې:

1. دا چې د حق معیار د خلکو شمېر نه دی، بلکې د الله تعالی حکم او د هغه د رسول لارښوونه ده. نو مسلمان باید تل د حق په لټه کې وي، که څه هم یوازې وي.
2. دا چې د اکثریت پیروي، کله چې د الله له حکم سره مخالفه وي، د ګمراهۍ لامل ګرځي. نو پر مسلمانانو لازمه ده چې د الله او د هغه د رسول خبره ومني، نه د خلکو بې بنسټه ګمانونه.
3. دا چې بې علمه اټکلونه او تقلید (پرته له دلیله) د کفر او شرک لامل کېږي. نو مسلمان باید په دیني چارو کې له علم او یقین سره عمل وکړي، نه له ګمان او اټکل سره.
4. دا چې الله تعالی خپل رسول ته تسلیت ورکوي چې د اکثریت له مخالفت مه اندېښنه کوه، ځکه چې دوی په ناپوهۍ او ګمراهۍ کې ډوب دي. دا خبره د مسلمانانو لپاره هم تسلی ده چې کله د حق پر لاره له ستونزو سره مخ شي، نو پوه شي چې د دوی لار سمه ده، که څه هم اکثریت پر خلاف وي.