Sure En'âm — Ayet 116

Kelime Anlamları:

• Tûtî'a: İtaat edersen, uyarsan
• Yudillûke: Seni saptırırlar, yoldan çıkarırlar
• Sebîlillâh: Allah'ın yolu, İslam dini
• Zann: Kesin bilgiye dayanmayan tahmin, şüpheli görüş
• Yahrusûn: Tahmin yürütürler, yalan söylerler, asılsız iddialarda bulunurlar

Tefsir:

Ey Resul! Farz edelim ki sen, yeryüzünde yaşayan insanların çoğunluğuna uydun ve onların istekleri doğrultusunda hareket ettin. İşte o takdirde onlar seni mutlaka Allah'ın yolundan saptırır, seni hak dinden uzaklaştırırlar. Çünkü yeryüzündeki insanların çoğunluğu iman etmemiş, hakikati kabul etmemiş kimselerdir. Onların çoğunluğuna uymak, ancak dalalete düşmek demektir.

Burada ümmete ve bütün müminlere de çok önemli bir ders vardır: Hak ve hakikat, her zaman çoğunluğun yanında değildir. Nice topluluklar vardır ki, sayıca az olmalarına rağmen hak üzeredirler; nice kalabalıklar da vardır ki, sayıca çok olmalarına rağmen batıl üzeredirler. Önemli olan çokluk değil, doğruluktur. Allah'ın dinine uyanlar, tarih boyunca çoğu zaman azınlıkta kalmışlardır. Bu sebeple mümin, hakikati çoğunluğun kabulünden değil, Allah'ın kitabından ve Resulü'nün sünnetinden alır.

Peki, bu insanlar neden hakikatten bu kadar uzaktırlar? Çünkü onlar, kesin bilgiye ve sağlam delile dayanmazlar. Onlar sadece zanna uyarlar; atalarının üzerinde bulunduğu yolun doğru olduğunu sanırlar, kendi heva ve heveslerine göre hareket ederler. Hâlbuki zan, hakikatin yerini asla tutmaz. Onlar, putların kendilerini Allah'a yaklaştıracağını iddia ederler; fakat bu iddiaları tamamen asılsızdır, kuru bir tahminden ve düzmece bir yalandan ibarettir. Onlar sadece kuruntu yaparlar, kesin bir bilgiye sahip değildirler.

Bu ayet, müminlere şu müjdeyi de verir: Sakın çoğunluğun hâli seni üzmesin ve sakın onların çokluğu seni yanıltmasın. Sen, Allah'ın ipine sarıl; çünkü Allah'ın yardımı, hak üzere olan kullarınadır. Nice az topluluklar vardır ki, Allah'ın izniyle nice kalabalık topluluklara galip gelmişlerdir. Sen, hakikatin üzerinde sebat et; çünkü sonunda kurtuluş, takva sahiplerinindir.

Unutma ki, bu dünyada insanların çoğunluğunun tercihi her zaman doğruyu göstermez. Ahirette ise hakikate tabi olanlar kurtuluşa erecek, çoğunluğun zannına uyanlar ise hüsrana uğrayacaktır. Öyleyse ey mümin! Sen, Allah'ın kitabına ve Resulü'nün sünnetine sımsıkı sarıl; çünkü hidayet ancak ondadır.