انعام سۈرىسى — ئايەت 116

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «تُطِعْ»: ئىتائەت قىلساڭ، ئەگەشسەڭ.
• «أَكْثَرَ مَن فِي الْأَرْضِ»: زېمىندىكى كىشىلەرنىڭ كۆپچىلىكى.
• «يُضِلُّوكَ»: سېنى ئازدۇرۇپ، توغرا يولدىن چىقىرىۋېتىدۇ.
• «سَبِيلِ اللَّهِ»: ئاللاھنىڭ يولى، يەنى ئىسلام دىنى.
• «الظَّنَّ»: گۇمان، ئەمەلىي ئاساسسىز پەرەز.
• «يَخْرُصُونَ»: يالغان سۆزلەيدۇ، پەرەز قىلىپ يالغان ئېيتىدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! ئەگەر سەن زېمىندىكى كىشىلەرنىڭ كۆپچىلىكىگە ئەگەشسەڭ، ئۇلار سېنى ئاللاھنىڭ يولىدىن، يەنى ئىسلام دىنىدىن ئازدۇرۇپ چىقىرىۋېتىدۇ. چۈنكى ئۇلار پەقەت گۇمانغا ئەگىشىدۇ، ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ ھەقتە ئىكەنلىكىنى پەرەز قىلىدۇ، خالاس. ئۇلارنىڭ ئاتا-بوۋىلىرىغا تەقلىد قىلىشتىن باشقا ھېچقانداق دەلىلى يوق. ئۇلار پەقەت يالغان سۆزلەپ، ئاساسسىز پەرەز قىلىدۇ. ھەقىقەت ئادەتتە ئازچىلىق بىلەن بولىدۇ، كۆپچىلىك بولسا گۇمان ۋە يالغانغا ئەگىشىدۇ. شۇڭا ئۇلارنىڭ كۆپلۈكىگە قاراپ ئەگەشمەكلىك توغرا ئەمەس، بەلكى ئاللاھنىڭ ھىدايىتىگە ۋە ۋەھىيگە ئەگەشمەكلىك توغرا يولدۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقەتنى كىشىلەرنىڭ كۆپلۈكىگە قاراپ ئەمەس، بەلكى ئاللاھنىڭ كىتابى ۋە پەيغەمبەرنىڭ سۈننىتىگە قاراپ بېكىتىش كېرەك. كۆپچىلىككە ئەگىشىش ئادەمنى ھەقتىن يىراقلاشتۇرۇشى مۇمكىن. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەت يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن، گۇمان ۋە يالغانغا ئەگىشىشتىن ساقلىسۇن. ئىسلام دىنى ئەقىل ۋە دەلىلگە ئاساسلانغان دىندۇر، ئۇنىڭغا ئەگىشىش ئىنساننى ھەقىقەت ۋە نۇرغا يېتەكلەيدۇ.