سوره انعام — آیه 14

معانی کلمات:

• فاطر: آفریننده و پدیدآورندهی بدون نمونه و الگوی پیشین.
• یُطعِم: به دیگران روزی میدهد.
• لا یُطعَم: کسی به او روزی نمیدهد؛ او بینیاز از خلق است.
• أول من أسلم: نخستین کسی که از این امت، تسلیم و فرمانبردار خدا شد.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به مشرکانی که غیر خدا را میپرستند و از تو میخواهند که از آنان پیروی کنی، بگو: «آیا غیر خدا را سرپرست و یاور بگیرم؟! خدایی که آفرینندهی آسمانها و زمین است و آنها را بدون نمونهی قبلی پدید آورده است. اوست که به همهی مخلوقات روزی میدهد و همه به او نیازمندند، اما او به هیچکس نیاز ندارد و کسی به او روزی نمیدهد. او بینیاز مطلق است و همهی موجودات در رزق و روزی خود به او وابستهاند.»

سپس به آنان بگو: «من مأمور شدهام که نخستین کسی باشم که در برابر خداوند تسلیم میشود و از این امت، پیشگام در اسلام و بندگی خالصانه برای او باشد. و به من فرمان داده شده که هرگز از مشرکان نباشم و به هیچ وجه غیر خدا را شریک او قرار ندهم.»

فواید و پیامهای آیه:

1. توحید در ولایت و یاری: مؤمن باید تنها خدا را ولیّ و یاور خود بداند و از هرگونه تکیه بر غیر او بپرهیزد، زیرا تنها اوست که آفریننده و روزیدهندهی همهی عالم است.
2. بینیازی خدا و نیازمندی خلق: خداوند بینیاز مطلق است و همهی مخلوقات به او محتاجاند؛ پس چگونه عاقلانه است که انسانِ نیازمند، به موجودی نیازمند دیگر تکیه کند و او را شریک خدا قرار دهد؟
3. پیشگامی در اسلام: مؤمن باید در تسلیم شدن به فرمان خدا پیشگام باشد و در راه ایمان، از هیچکس عقب نماند؛ چنانکه پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) نخستین مسلمان امت بود.
4. دوری از شرک: شرک بزرگترین گناه و مایهی تباهی اعمال است؛ مؤمن باید همواره از هرگونه شرک ظاهری و باطنی دوری کند و تنها عبادت و اطاعت را شایستهی خداوند بداند.
5. استقلال مؤمن در عقیده: مؤمن نباید به خاطر خواستهی دیگران، عقیدهی خود را تغییر دهد؛ بلکه باید با استدلال و منطق، باطل را رد کند و بر حق ثابت بماند.