سوره انعام — آیه 147

معانی کلمات:

• بأسُهُ: عذاب و عقوبت او.
• المُجرِمين: گناهکارانی که مرتکب گناهان بزرگ میشوند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! اگر مخالفان تو — از مشرکان، یهودیان و دیگران — تو را تکذیب کردند و آنچه را از جانب پروردگارت آوردهای نپذیرفتند، به آنان بگو: پروردگار شما دارای رحمتی گسترده و فراوان است و از مهربانی اوست که در عذاب شما شتاب نمیکند و به شما مهلت میدهد تا توبه کنید و به راه حق بازگردید. اما بدانید که این مهلت و رحمت، بیحساب و کتاب نیست؛ زیرا هنگامی که عذاب او فرود آید، هیچ چیز نمیتواند آن را از قوم گناهکار و مجرم بازدارد و دفع کند. این سخن، هم包含了 ترغیب و امیدواری به رحمت الهی است و هم هشداری جدی و تهدیدی آشکار برای کسانی که با تکذیب پیامبر، به گناه و ستم ادامه میدهند.

فواید و پیامهای آیه:

1. رحمت گسترده الهی: این آیه به ما میآموزد که رحمت خداوند بسیار وسیعتر از گناهان ماست و او همواره درِ توبه را به روی بندگان باز نگه داشته است. هیچ گناهی نیست که نتوان با توبه و بازگشت به خدا، بخشیده شود.
2. مهلت، نه فراموشی: مهلت دادن خداوند به گناهکاران نشانه رحمت اوست، اما نباید آن را نشانه رضایت یا غفلت خداوند دانست. این مهلت فرصتی برای بازگشت است، نه اماننامهای برای ادامه گناه.
3. عدالت الهی: عذاب خداوند فقط دامن گیر مجرمان و گناهکاران میشود و این نشانه عدالت کامل اوست. هیچ کس جز با اعمال ناشایست خود، گرفتار عذاب نمیشود.
4. امید و بیم: مؤمن باید میان امید به رحمت خدا و بیم از عذاب او زندگی کند. این آیه به زیبایی این دو را کنار هم آورده است تا انسان نه مأیوس شود و نه مغرور.
5. اخلاق دعوت: پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوسلم) حتی در برابر تکذیبکنندگان، مأمور به گفتار مهربانانه و امیدوارکننده است. این درس بزرگی برای ماست که در دعوت به خیر، همواره با رحمت و محبت سخن بگوییم و تهدید را تنها به عنوان هشدار و در جای خود به کار بریم.