سوره انعام — آیه 29

معانی کلمات:

• «إِنْ هِیَ إِلَّا»: «إِنْ» در اینجا نفی است و به معنای «نیست» میباشد؛ یعنی «این زندگی چیزی جز... نیست».
• «حَیَاتُنَا الدُّنْیَا»: زندگیِ دنیویِ ما که در آن هستیم.
• «بِمَبْعُوثِینَ»: زندهشده و برانگیختهشده (پس از مرگ برای حساب).

تفسیر آیه:

مشرکانِ منکرِ معاد، با صراحت و قاطعیت اعلام میکردند که هیچ زندگیای جز همین زندگی دنیوی وجود ندارد. به باور آنان، مرگ پایان همهچیز است و پس از آن، خبری از برانگیختهشدن و حسابرسی نیست. آنان با این سخن، هم وجود خداوند را در تدبیر جهان نادیده میگرفتند و هم حکمتِ آفرینش را به بازی میگرفتند. این انکار، ریشه در غرور و وابستگیِ شدید آنان به لذتهای مادی داشت و آنان را به تکذیب پیامبران و آیات الهی سوق میداد. قرآن در ادامه، این سخن آنان را بازگو میکند تا نشان دهد که این انکار نه از روی دلیل و برهان، بلکه از روی عناد و پیروی از هوای نفس بوده است.

فواید و پیامهای آیه:

• ایمان به معاد، عاملِ اصلیِ اصلاحِ رفتار و پرهیز از گناه است؛ کسی که به روز حساب باور ندارد، خود را در برابر هیچ مسئولیتی نمیبیند.
• انکارِ زندگیِ پس از مرگ، ریشه در دلبستگیِ افراطی به دنیا و غفلت از حقیقتِ آفرینش دارد؛ انسانِ خردمند هرگز زندگیِ چندروزهی دنیا را با ابدیتِ آخرت معامله نمیکند.
• این آیه به مؤمنان میآموزد که در برابر منکرانِ معاد، با استدلال و حکمت سخن بگویند و بدانند که سرانجامِ حق، پیروز است و باطل، نابودشدنی است.
• یادِ معاد، دل را از ظلمتها پاک میکند و انسان را بهسوی اعمال نیک و تقوای الهی سوق میدهد؛ چرا که مؤمن میداند هر کارِ کوچکی در این دنیا، در آنجا پاسخ داده خواهد شد.