انعام سۈرىسى — ئايەت 89

بۇ ئايەتتىكى ئىزاھقا موھتاج بولغان سۆزلەر:

• الْكِتَابَ: ئاللاھ تەرىپىدىن پەيغەمبەرلەرگە نازىل قىلىنغان كىتابلار، مەسىلەن ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ سەھىپىلىرى، مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ تەۋراتى، داۋۇد ئەلەيھىسسالامنىڭ زەبۇرى ۋە ئىيسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ئىنجىلى.
• الْحُكْمَ: دىنىي بىلىم ۋە چۈشەنچە، ھەق بىلەن باتىلنى، توغرا بىلەن خاتانى ئايرىيالايدىغان ھېكمەت ۋە پەراسەت.
• النُّبُوَّةَ: پەيغەمبەرلىك ۋەزىپىسى، يەنى ئاللاھنىڭ ۋەھىيىسىنى كىشىلەرگە يەتكۈزۈش مەنسىپى.
• فَإِن يَكْفُرْ بِهَا هَٰؤُلَاءِ: ئەگەر مەككە كاپىرلىرى بۇ ئۈچ نەرسىنى، يەنى كىتاب، ھېكمەت ۋە پەيغەمبەرلىكنى ئىنكار قىلسا.
• وَكَّلْنَا بِهَا: بىز بۇ ئۈچ نەرسىنى قوغداش ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىش ئۈچۈن باشقا بىر قەۋمنى تەيىنلىدۇق.
• قَوْمًا لَّيْسُوا بِهَا بِكَافِرِينَ: ئۇلار بۇ ئۈچ نەرسىگە ھەرگىز كاپىر بولمايدىغان، بەلكى ئىمان ئېيتىپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىدىغان بىر قەۋم.

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تەئالا ئۆزىنىڭ ئالاھىدە نېئمەتلىرىگە ئېرىشكەن پەيغەمبەرلەرنى تىلغا ئالىدۇ. ئۇلار شۇنداق زاتلاركى، ئاللاھ ئۇلارغا ئاسمانىي كىتابلارنى ئاتا قىلدى، ئۇلارغا دىنىي بىلىم ۋە چوڭقۇر چۈشەنچە بەردى، ھەمدە ئۇلارنى پەيغەمبەرلىك شەرىپىگە ئېرىشتۈردى. بۇ ئۈچ نەرسە — كىتاب، ھېكمەت ۋە پەيغەمبەرلىك — ئىنسانىيەتنىڭ ھىدايەتكە ئېرىشىشىدىكى ئەڭ ئاساسلىق ۋاسىتىلەردۇر.

ئاندىن ئاللاھ تەئالا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا تەسەللى بېرىپ مۇنداق دەيدۇ: ئەگەر مەككە كاپىرلىرى بۇ ئۈچ نەرسىنى ئىنكار قىلىپ، ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتىشتىن يۈز ئۆرۈسە، بۇ ھەرگىز ئاللاھنىڭ دىنىنىڭ زىيانغا ئۇچرىشى ئەمەس. چۈنكى ئاللاھ بۇ دىننى قوغدايدىغان ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىدىغان باشقا بىر قەۋمنى ئاللىبۇرۇن تەييارلىۋەتكەن. ئۇلار بۇ كىتابقا، ھېكمەتكە ۋە پەيغەمبەرلىككە ھەرگىز كاپىر بولمايدۇ، بەلكى ئۇلارغا چىن دىلىدىن ئىمان ئېيتىپ، ئۇنىڭ تەلىماتلىرىغا ئەمەل قىلىدۇ. بۇ قەۋم مەدىنىلىك ئەنسارىلار، مۇھاجىرلار ۋە قىيامەت كۈنىگىچە ئۇلارغا ياخشىلىق بىلەن ئەگەشكەن كىشىلەردۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھنىڭ دىنى ھەرگىز يوقىلىپ قالمايدۇ. ئەگەر بىر قەۋم ھىدايەتتىن يۈز ئۆرۈسە، ئاللاھ ئۇنىڭ ئورنىغا باشقا بىر قەۋمنى كەلتۈرىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ھېكمىتى ۋە قۇدرىتىنىڭ ئىپادىسىدۇر. شۇڭا بىز مۇسۇلمان بولۇش شەرىپىگە ئېرىشكەن ھەر بىر كىشى ئۆزىگە بېرىلگەن بۇ ئۇلۇغ نېئمەتنىڭ قەدرىنى بىلىشى، قۇرئان كەرىمنى چوڭقۇر ئۆگىنىشى ۋە ئۇنىڭ تەلىماتلىرىغا ئەمەل قىلىشى كېرەك. ئاللاھ بىزنى قۇرئانغا ئىمان ئېيتىدىغان، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىدىغان ۋە ئۇنىڭ ھىدايىتىنى باشقىلارغا يەتكۈزىدىغان سادىق بەندىلىرىدىن قىلسۇن.