Аль-Анам сүрөсү — Аят 89

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• الْكِتَابَ — «Китеп»: бул жерде Аллах тарабынан пайгамбарларга түшүрүлгөн ыйык китептер (Ибрахимдин баракчалары, Мусанын Тоораты, Дауддун Забуру, Исанын Инжили ж.б.) кирет.
• الْحُكْمَ — «Хүкм»: бул жерде диний илим, түшүнүк, туура өкүм чыгаруу жөндөмү жана даанышмандык маанисинде келет.
• النُّبُوَّةَ — «Пайгамбарчылык»: Аллах тарабынан тандалган адамдарга берилүүчү вахий алуу жана аны жеткирүү милдети.
• فَإِن يَكْفُرْ بِهَا — «Эгер аларга каапырлык кылса»: эгер бул үч нерсени (Китепти, Хүкмдү, Пайгамбарчылыкты) четке какса.
• وَكَّلْنَا بِهَا — «Биз ага көзөмөлдүк кылуучуларды дайындадык»: Биз аларды сактоого, ыйман келтирүүгө жана амал кылууга жооптуу кылып койдук.
• قَوْمًا لَّيْسُوا بِهَا بِكَافِرِينَ — «Ага каапыр болбогон коомду»: ага ыйман келтирип, амал кылган, четке какпаган адамдарды.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала өзүнүн тандалган пайгамбарларын эскерет. Алар — Аллах аларга ыйык китептерди берген, терең диний түшүнүк менен даанышмандыкты берген жана пайгамбарчылыкты ыйгарган адамдар. Алар Аллахтын вахийин адамдарга жеткирүү үчүн тандалган элчилер.

Андан кийин Аллах пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып: «Эгер сенин коомуңдагы каапырлар ушул Куранга жана ага окшош ыйык китептерге ыйман келтирбей, четке какса, анда Биз бул ишке башка коомду дайындадык — алар ага каапыр болушпайт, тескерисинче, ага бекем ишенишет жана анын көрсөтмөлөрүн аткарышат», — дейт.

Бул коом — Мухажирлер, Ансарлар жана кыямат күнүнө чейин аларга жакшылык менен ээрчиген ыймандуу адамдар. Алар Куранга жана анын окууларына ыйман келтирип, ага бекем карманышат. Ошентип, Аллах өз динин коргоо жана жайылтуу үчүн дайыма ыймандуу адамдарды даярдап коёт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын дини дайыма корголот: Эгер бир коом ыймандан баш тартса, Аллах анын ордуна ыймандуу, берилген башка коомду даярдайт. Бул исламдын ар дайым жашап, өнүгүп турарын көрсөтөт.
• Ыйман — чоң жоопкерчилик: Китеп, даанышмандык жана пайгамбарчылык — бул Аллахтын чоң жакшылыктары. Бул ныкматтарга ыйман келтирүү жана аларды баалоо ар бир мусулмандын милдети.
• Ыймандуу коомго кошулуу — бакыт: Аятта айтылган «ага каапыр болбогон коом» — бул ыймандуу, биримдиктеги жана Аллахтын динин коргоочу жамаат. Бул жамаатка кошулуу, алар менен бирге болуу — дүйнө жана акырет бактысынын ачкычы.
• Куран — бардык ыйык китептердин жыйындысы: Аллах пайгамбарларга берген китептердин негизги окуулары Куранда толук жана эң сонун түрдө камтылган. Куранды окуп, түшүнүп, ага амал кылуу — бизди пайгамбарлардын жолуна алып барат.
• Үмүт жана жоопкерчилик: Ар бир мусулман өзүнө: «Мен да ушул ыймандуу коомдун бир мүчөсүмүнбү? Куранга чындап ыйман келтирип, ага амал кылып жатамбы?» — деп суроо бериши керек. Бул аят бизди ыйманда бекем болууга жана Аллахтын динин коргоого чакырат.

Ошентип, бул аят бизге Аллахтын дини ар дайым жеңишке жетээрин, ыймандуу адамдардын коому дайыма болоорун жана Куранга бекем карманган адамдардын акыретте улуу сыйлыктарга жетерин түшүндүрөт.